تاريخ حديث شيعه در سده هاى هشتم تا يازدهم هجرى - خدايارى، علي نقى؛ پور اكبر، الياس - الصفحة ٧٥ - ٨ جنة الأمان الواقية وجنة الايمان الباقية

نويسنده، در اين كتاب، برخلاف البلد، در موارد بسيار در متن به منابع نقل خود، اشاره مى‌كند.[١] جالب توجّه آن كه در متن كتاب، احاديث و ادعيه‌اى از منابع اهل سنّت آمده است. از جمله اين مصادر مى‌توان السفينة البغداديةى سلفى، فضائل القرآن ابن ضريس، مسند أبى حنيفة، الخزائن منذرى، جامع ابن وهب،[٢] كتاب الدعاء طبرانى، كتاب الدعاء ابن ابى الدنيا[٣] و ربيع الأبرار زمخشرى‌[٤] را نام برد. همچنين، از دو كتاب العين المبصرة و الحدقة الناظرةى خود نيز استفاده كرده است.[٥] نسخ خطّى متعدّدى از اين كتاب، در دست است.[٦] چند ترجمه فارسى از اين كتاب، گزارش شده است:

١. ترجمه مصباح كبير، نگاشته قاضى جمال الدين بن فتح اللَّه بن صدر الدين شيرازى، ساكن حيدرآباد هند، كه به نام سلطان محمّد قطب شاه (حكومت ١٠٢٠- ١٠٣٥ ق) نگاشته شده و نسخه آن در كتاب‌خانه آستان قدس رضوى موجود است.[٧] ٢. مصباح الجنان ومفتاح الجنان، از ملّا شرف الدين بن شاه حسين بيرمى لارى، كه آن را به ميرزا محمّد، مستوفى رشت، اهدا كرده است. نويسنده، افزون بر ترجمه، تهذيب و تلخيص هم انجام داده و مقدّمه و خاتمه‌اى بر آن افزوده و در ابتداى آن، فصول چهل‌گانه كتاب را نام برده است. ترجمه، ظاهراً در ١١٤٠ ق، به پايان رسيده است. نسخه خطّى آن در كتاب‌خانه مدرسه ملّا محمّدباقر سبزوارى در مشهد

[١]. براى نمونه، ر. ك: همان، ص ٢١٧، ٢١٨، ٢٢١، ٢٢٣، ٢٢٤ و ٨١٧.

[٢]. همان، ص ٥٥٦.

[٣]. همان، ص ٢٢٥.

[٤]. همان، ص ٢٣٠.

[٥]. همان، ص ٣٠٢.

[٦]. ر. ك: موسوعة مؤلّفى الإمامية، ج ١، ص ٣١٢.

[٧]. الذريعة، ج ٤، ص ١٣٦( ش ٦٥٣).