تاريخ حديث شيعه در سده هاى هشتم تا يازدهم هجرى - خدايارى، علي نقى؛ پور اكبر، الياس - الصفحة ٤٧ - ٤ واعظ كاشفى(م ٩١٠ ق)

نسب‌شناس معروف قرن هشتم و نهم هجرى است.

ابن عنبه، دانش‌هاى اسلامى از جمله فقه و نسب‌شناسى را به مدّت دوازده سال نزد پدرزن خود، تاج الدين محمّد بن معيّه، فراگرفت و از ملازمان او شد. او پس از فوت ابن معيّه، به مسافرت پرداخت و به اصفهان، مكّه، هرات و سمرقند، سفر كرد.

مذهب ابن عنبه، محلّ تأمّل است. برخى او را زيدى دانسته‌اند.[١] سيّد محسن امين، شيخ عبّاس قمى و آقاى على دوانى، او را امامى دانسته‌اند.[٢] ابن عنبه، در طبقه شهيد اوّل قرار دارد و هر دو از طريق ابن معيّه از علّامه حلّى روايت مى‌كنند.

آثار چاپ شده ابن عنبه در علم انساب، عبارت‌اند از: ١. عمدة الطالب فى أنساب آل أبى طالب (عربى)، ٢. الفصول الفخرية (فارسى).

٤. واعظ كاشفى (م ٩١٠ ق)[٣]

كمال الدين حسين بن على بيهقى سبزوارى، اديب، مفسّر، محدّث، جامع فنون مختلف و واعظ معروف سده نهم هجرى است. او در سبزوار به دنيا آمد؛ ولى بيشتر عمر خود را در هرات، سپرى كرد. مذهب او به روزگار خود او پوشيده بود. او در هرات به تشيّع و در سبزوار به تسنّن، متّهم بود. پس از او نيز راز مذهب او براى كسى آشكار نشد. برخى به استناد قرائنى مانند: استفاده از مصادر و طُرُق اهل سنّت در آثار خود، معاشرت با امير على‌شيرنوايى و خويشاوندى با جامى (شاعر معروف)، او را سنّى دانسته‌اند. برخى نيز به قرينه پاره‌اى آثار وى، مانند كتاب روضة الشهدا، و شعرى‌

[١]. دائرة المعارف الشيعيّة العامة، ج ٢، ص ٥٧١.

[٢]. ر. ك: أعيان الشيعة، ج ٣، ص ٤٠؛ الفوائد الرضوية، ص ٢١؛ مفاخر اسلام، ص ٣١٧.

[٣]. ر. ك: رياض العلماء، ج ٢، ص ١٨٥- ١٩٢؛ روضات الجنّات، ج ٣، ص ٢٣٥- ٢٣٨؛ إحياء الداثر، ص ٦٩ و ٧٠؛ الكنى‌ و الألقاب، ج ٣، ص ١٠٥؛ ريحانة الأدب، ج ٥، ص ٢٢- ٢٩، روضة الشهداء،( مقدّمه آقاى شعرانى)، تاريخ ترجمه از عربى به فارسى، ص ٢٣٣.