تاريخ حديث شيعه در سده هاى هشتم تا يازدهم هجرى - خدايارى، علي نقى؛ پور اكبر، الياس - الصفحة ٣٥٢ - فصل چهارم منابع حديثى شيعى و روايات مخالفان

كتب اهل سنّت بكشانند. بسيارى از محدّثان شيعه، به مطالعه كتب حديثى اهل سنّت پرداختند تا از لابه‌لاى كتب آنها، احاديثى را كه در فضايل اهل بيت عليهم السلام آمده، گردآورى نمايند و براى استفاده عموم، عرضه نمايند.

سيّد هاشم بحرانى (م ١١٠٧ ق) در كتاب الإنصاف فى النصّ على الأئمة الإثنى‌ عشر، بيش از سيصد روايت كه در نصّ بر امامت دوازده‌گانه از اهل بيت عليهم السلام در مصادر شيعه و سنّى وارد شده، گردآورى نمود.[١] محمّد شفيع بن محمد على استرآبادى (م ١١ ق) نيز، احاديثى را در فضايل امير مؤمنان از كتاب‌هاى اهل سنّت انتخاب كرد و با ذكر مصدر، آنها را در مجموعه چهل حديثى جمع‌آورى نمود.[٢] پالايش منابع حديثى شيعه از ساير روايات، در نظر علّامه مجلسى هم كارى ضرورى بود تا جايى كه وى، درباره مسائل اخلاقى و استحبابى هم بدان ملتزم بود.

در بحث «تسامح در ادلّه سنن» كه معمولًا آن را به «احاديث مَن بلغ» مستند مى‌كنند، پس از توضيح اين نكته كه چرا در اين مورد مى‌توان به اخبار ضعيف السند يا مجهول عمل كرد، از برخى اصحاب اماميّه انتقاد مى‌كند كه در مسائل اخلاقى و استحبابى به روايات غير امامى مراجعه كرده‌اند و آنها را در آثار خود آورده‌اند. به گفته او، اين كار، سبب مى‌شود كه ناخواسته، برخى بدعت‌هاى عبادى به حريم احكام فقهى راه يابد.[٣] گلايه علّامه مجلسى از ابن ابى جمهور احسايى، از همين نظرگاه است كه وى با آن كه اهل فضل بوده، در كتاب عوالى اللئالى، اخبارى را وارد كرده كه راويان آنها افرادى غير امامى بوده‌اند.[٤]

[١]. الإنصاف فى النص على الأئمة الإثنى‌ عشر، ص ٢٦.

[٢]. الذريعة، ص ٤١٨؛ تكلمة أمل الآمال، ٩، ص ٢٤٦.

[٣]. بحار الأنوار، ج ٢، ص ٢٥٦- ٢٥٧؛ علّامه مجلسى، ص ١٨٩.

[٤]. بحار الأنوار، ج ١، ص ٣١؛ علّامه مجلسى، ص ١٨٩.