تاريخ حديث شيعه در سده هاى هشتم تا يازدهم هجرى - خدايارى، علي نقى؛ پور اكبر، الياس - الصفحة ٢١٨ - ١ كشف المقال فى معرفة الرجال

فخرالدين حسن حسينى از سادات و نقيبان رى، به زبان فارسى نگاشته است. اين كتاب غير از كتاب فارسى ديگر نويسنده به نام التحفة الجمالية است‌[١]. الفصول الفخريّة، داراى مقدّمه‌اى در بيان منشأ نسل است. و در سه فصل بعد، به نسل فرزندان سه‌گانه نوح عليه السلام پرداخته و در ضمن آن، يك دوره تاريخ عمومى بيان كرده و در ياد كرد نسل سام بن نوح، به بيان نسل عبد مناف بن قُصَى و در ادامه به بنى اميّه و بنى عبّاس به‌طور مختصر و به نسل ابوطالب عليه السلام به طور مفصّل پرداخته است. اين كتاب به تصحيح سيّد كاظم موسوى و به اهتمام سيّد جلال الدين محدّث ارمَوى و مقدّمه جلال الدين همايى از سوى انتشارات علمى و فرهنگى منتشر شده است.

ب. آثار خطّى و ناياب‌

افزون بر كتاب‌هاى پنج گانه چاپ شده، آثار متعدّد ديگرى نيز در اين دوره در زمينه رجال و انساب نگاشته شده كه متأسّفانه، از بسيارى از آنها اطّلاعى در دست نيست.

اين كتاب‌ها از اين قرارند:

١. كشف المقال فى معرفة الرجال‌[٢]

علّامه حلّى در مقدّمه خلاصة الأقوال، پس از آن كه بر گزينشى بودن مطالب آن تأكيد مى‌كند، مى‌افزايد كه تفصيل مباحث رجالى را در كتاب كشف المقال آورده است.

عبارت ايشان چنين است:

ما در آن، همه آنچه را كه از راويان و مصنّفانْ نقل شده، ذكر كرده‌ايم و شامل آنچه از پيشينيان به ما رسيده و احوال متأخّران و معاصران است.

پس هركه طالب استقصا [ى مباحث‌] است، به آن كتاب رجوع كند كه در

[١]. همان، ج ٣، ص ٤٢٤.

[٢]. خلاصة الأقوال، ص ٢؛ أمل الآمل، ج ٢، ص ٨٥؛ الذريعة، ج ١٨، ص ٦٣( ش ٦٨٩)؛ مكتبة العلامة الحلّى، ص ٧٧ و ٢٥٠.