ممكن است كسانى بگويند: ما وظيفه دولت را تأمين منافع و مصالح زندگى مردم مى‌دانيم. امور معنوى و اخلاقى، ربطى به دولت ندارد هركسى مى‌تواند در خانه خود به خودسازى، رياضت و سير و سلوك بپردازد اينها ربطى به دولت ندارد بلكه دولت بايد جهت تأمين نان، اقتصاد، امنيت و تكنولوژى مردم تلاش كند. بنابراين، ما بايد اين نيازها را به هر قيمت ممكن، تأمين كنيم. شما نيز اگر خيلى براى حفظ ارزش‌هاى معنوى دلسوز هستيد، حوزه علميه بسازيد و ارزش‌هاى معنوى را گسترش دهيد و مردم را به تهذيب اخلاق و سير و سلوك دعوت كنيد. ما هيچ‌گاه مانع آنان نشده‌ايم! وظيفه ما تأمين مصالح و منافع مادى جامعه است و متصديان امور معنوى نيز مى‌توانند به وظائف خود عمل كنند.
در اين مرحله از بحث، درصدد تعيين درستى و نادرستى اين منطق نيستيم بلكه تنها در پى شناساندن اين منطق هستيم كه اگر منافع مادى با مصالح معنوى تضاد پيدا كند، چه بايد كرد؟ اينها مى‌گويند صد در صد بايد منافع مادى را انتخاب و از بسيارى ارزش‌هاى معنوى صرف نظر كرد. به‌گونه‌اى كه اگر گرايش‌هاى معنوى در دانشگاه‌ها ضعيف شد، اهميت چندانى ندارد. در جامعه اگر به مظاهر اسلامى و شعائر دينى بى‌اعتنايى شد، اشكالى ندارد. اگر اعتقادات جوانان نسبت به اسلام كمرنگ شد و اخلاق و معنويات در جامعه ضعيف گرديد، به دولت ارتباطى ندارد. وظيفه دولت، تنها تأمين مصالح مادى و اجتماعى مردم است و امور معنوى، مصالح فردى است و ارتباطى به اجتماع و دولت ندارد.
اين جريان فكرى، گرايش عمومى دنياى كنونى است. اگر بعضى دولتمردان ما، آگاهانه يا ناخودآگاه، اينگونه مطالب را در مصاحبه‌ها و سخنرانى‌ها ابراز مى‌كنند، بدين جهت است كه تحت تأثير فرهنگ حاكم بر دنيا واقع شده‌اند. دنياى كنونى، وظيفه دولت را دخالت در امور معنوى مردم نمى‌داند و مى‌گويد: كسى كه دنبال اخلاق است، به كليسا نزد كشيش رفته و آنجا عبادت و نيايش كند ما نيز دخالتى در عبادت او نداريم. دولت موظف به تأمين درآمدها و جمع‌آورى ماليات است. هرچند از مشروبات الكلى، كاباره‌ها و ساير مراكز فساد باشد علماى دين اگر با اين‌گونه رفتارها و پديده‌هاى ناهنجار مخالف‌اند، مردم را نصيحت كنند كه از آنها دورى گزينند.
ايام عيد پاك سال ١٩٩٦ ميلادى در رُم بودم. يكى از اعمال دينى آنان، روزه است كه مدت آن طولانى مى‌باشد و در مسيحيت، جز كشيش‌هاى بسيار زاهد، كسى به آن عمل‌