پرسش و پاسخ:
١- چرا قرن اوّل هجرت را، عصر شكوفايى اسلام مى‌دانيد؟
پاسخ- بعثت پيامبر صلى الله عليه و آله در قرن ششم ميلادى، اوايل قرون وسطى و در حقيقت و به گفته خود غربى‌ها، عصر تاريكى و عصر بربريّت بود. حدود صد سال بعد، مسلمانان اندلس و شام و فلسطين را آزاد كرد. در حقيقت، عصر شكوفايى اسلام در همين مدّت است. از ديگر فتوحات اسلام: فتح ايران، تصرّف بخش هايى از روم، عبور از جبل‌الطارق. فتح شبه جزيره ايپى كه با كشور ايتاليا هم‌مرز مى‌باشد. دور زدن كشور ايتاليا و همسايه شدن با كشور انگلستان و فرانسه است. مدّتها بعد، شمال افريقا شامل: مغرب مصر و مراكش در اختيار اسلام قرار گفت و از طرف ديگر تا حدود فيليپين توسعه يافت.
در حقيقت، اسلام يك امپراطورى عظيمى شد كه تقريباً به غرب و شرق عالم سيطره يافت.
اين در شرايطى بود كه هنوز قارّه آمريكا و استراليا كشف نشده بود. تنها افراد بومى آنجا با تمدّن خاصّ خودشان زندگى مى‌كردند و هيچ‌گونه ارتباطى با بخش هاى ديگر دنيا نداشتند.
٢- آيا صحيح است كه تاريخ اسلام را با تاريخ غرب به‌طور تطبيقى بررسى كرده، تا شناخت كامل از هر دو براى همه پيدا شود؟
پاسخ- بله. اتفاقاً بحث مفيدى است كه ما شناخت تاريخ تطبيقى اسلام با تاريخ غرب داشته باشيم و اگر چنين كارى در اين دوره (طرح بصيرت) شود، خوب است.
٣- شما در مورد آثار منفى فرهنگ غرب سخن گفتيد و فرموديد در غرب خبرى نيست، در حالى كه ما مى‌بينيم غرب در زمينه‌هاى مختلفى از جمله بعضى مسائل فرهنگى چون آزادى و نظم و ... پيشرفت قابل توجهى داشته‌اند. پس چگونه مى‌توان نقاط مثبت آنان را ناديده انگاريم؟
پاسخ- البتّه ما اگر از فرمايشات امام الهام بگيريم كه فرمودند در غرب خبرهايى هم هست، ولى از انسانيت و كمال مطلوب انسان در آنجا خبرى نيست و معنويت در آنجا