بود: «آنان [روحانيت‌] اخّاذهايى هستند كه اهداف پليدشان را با موعظه‌هاى عالى پنهان مى‌كنند.» اين نشريات به‌گونه‌اى فضاى جامعه را آلوده ساختند كه مرحوم شيخ فضل الله نورى، نفر اول جريان نهضت تنباكو در تهران به نمايندگى از مرحوم ميرزاى شيرازى، نتوانست در تهران بماند و مجبور شد همراه با خانواده‌اش به حرم حضرت عبدالعظيم برود. اگر چه بعضى معتقدند كه ايشان جهت تحصن بدانجا رفت، ولى او براى حفظ جانش به آنجا پناهنده شد. چنان كه خود به اين امر اعتراف كرده بود.
درآن زمان هيچ نشريه‌اى حاضر نبود كه سخنرانى و يا اعلاميه‌اى از شيخ فضل الله به چاپ رساند و زمانى كه روزنامه «صبح صادق» اقدام به چاپ اطلاعيه وى مبنى بر ضرورت وجود پنج مجتهد تراز اول در مجلس نمود، ساير نشريات به‌گونه‌اى به مدير آن روزنامه فشار آوردند كه مجبور شد به خاطر چاپ اين مقاله اعلام كند كه اين شماره از روزنامه [شماره ٤٣] از ما نيست و فردا دوباره اين شماره بدون آن مقاله به چاپ خواهد رسيد.
اما جاى بسى شگفتى است كه اينان به‌عنوان انسان‌هاى آزاديخواه معرفى مى‌شدند و مستشرقين در نوشته‌هايشان، آنان را آزاديخواه معرفى مى‌نمايند. به نظر ما، اينان اگر بدتر از ديكتاتورهاى دربارى نبودند، كمتر نيز نيستند.
از جمله نيرنگ‌هاى منورالفكرها، چاپ مقالات در نشريات، ذكر نكردن بعضى از كلمات مقدس و با ارزش است. به‌عنوان مثال، مجلسى كه در زمان مشروطه نامگذارى شد، «مجلس شوراى اسلامى» بود كه به مرور زمان نام «اسلامى» از آن برداشته و كلمه «ملى» جايگزين آن شد. و يا در جريان پيشنهاد شيخ فضل الله نورى مبنى بر وجود پنج مجتهد در مجلس، روزنامه حبل‌المتين با حمله به اين پيشنهاد نوشت: «اين كار به همان اندازه بى‌معناست كه براى بررسى دقيق اعتبار حقوقى كليه قوانين تجارى كه نمايندگان مردم تصويب كردند، يك كميته عالى متشكل از پنج تاجر تشكيل دهيم!» معناى سخن اين افراد آن است كه دين و روحانيت در مجلس قانون‌گذارى جايى ندارند و آنان متوجه اين امور نمى‌باشند!! على‌رغم اين مخالفت‌ها، قانون وجود پنج مجتهد در مجلس به تصويب رسيد. اما در همان روزهاى اول، سفير كشور انگلستان در نامه‌اى به دولت مطبوع خود نوشت: «با اين فشارى كه آزاديخواهان! مى‌آورند، اين مسأله در طول تاريخ گُم خواهد شد.» اين پيش‌بينى سفير انگليس محقق شد و