آسمان و جهان (ترجمه کتاب السماء و العالم بحار الأنوارجلد 14) - علامه مجلسی - الصفحة ٢٨٢ - باب چهل و هفت مايه تن آدمى و اجزائش، تشريح اندام و منافع آنها، تاثير آنها در احوال نفس
فهم شود.
چون ورع سست شد، هرزگى بر او مسلّط شود و گناه و تجاوز پديد گردد و ستم فزون شود و حماقت آيد و عمل بباطل، و چون راستى سست گردد، دروغ و افتراء و بهتان فاش شوند و چون راستى باشد دروغ نهان شود و افك و افتراء و بهتان از ميان بروند و نيكى و خير آيند و دستاندازى رانده شود چون شكيبائى سست شود دين سستى گيرد، و سستى و اندوه و بيتابى فزونى گيرند و نيكى برود و اجرى نماند، و چون شكيبائى استوار گردد، دين پاك شود و اندوه برود و بيتابى پس افتد و خوش كردارى زنده گردد و اجر بزرگ باشد و حزم پديد گردد و سستى برود.
چون رفق رها شود دغلى پديد گردد و سختروئى و تندخوئى بيايند و ستم و بيعدالتى فراوان شود و زشتكارى فاش شود و خوبى متروك گردد و نابخردى پديد شود و بردبارى رها شود و خرد برود، و دانش نباشد و كردار سست شود و نرمش بميرد و شكيبائى سست گردد و ورع و راستى مراعات نشوند و خداپرستى مؤمنان باطل شود.
خرد ده خصلت خوب دارد: حلم، علم، رشد، عفاف، خوددارى، شرم، سنگينى، پىگيرى كار خير، ناخواهى بدى و گوشدادن باندرزگو، اين ده خلق خوبست و از هر كدام ده خلق خوب برآيد، از حلم: حسن عاقبت، و ستايش مردم شرف مقام، و لاف نزدن، كار نيك كردن، همنشينى با خوبان، خوددارى از زبونى، و برافرازى از پستى و دلگرمى بنرمش و قرب بدرجههاى بلند. و از دانش برآيد: شرف گرچه پست باشد، عزت گرچه خوار باشد، توانگرى گرچه درويش باشد و نيرو گرچه ناتوانست، بزرگى گرچه حقير است، نزديكى گرچه دور است، جود گرچه بخيل باشد، شرم گرچه بىآبرو باشد، هيبت گرچه خوار است، سلامت گرچه نابخرد باشد.
و از رشد برآيد: استوارى، رهيابى، نيكى، پرهيزكارى، عبادت، ميانه روى، اقتصاد، قناعت، كرم، راستى، و از عفاف برآيد: كفايت، فروتنى،