آسمان و جهان (ترجمه کتاب السماء و العالم بحار الأنوارجلد 14) - علامه مجلسی - الصفحة ٦٩ - دنبالهاى دراز اقوال در بيان حقيقت نفس و روح

بسته سلب شوند و از آن سو كه مغز است بمانند و آزمايشهاى پزشكى هم گواه آنند، و بوسيله پيوست روح بدان در همه تن روان شود و روح با اين نيرو بهمه عضوى برسد و بدان سودش تقويت شود و ما قواى آن را بيشتر شرح داديم، و همه اينها بعقيده ما اثر خداى قادر مختار است و نيازى با ثبات قوى نيست چنانچه بارها گذشت- پايان-.

محقق كاشانى در روض الجنان گفته: بدان كه عقائد در حقيقت نفس كه در سر زبانها و كتب مشهور است ١٤ است.

١- همين كالبد محسوس كه آن را تن گويند.

٢- دل است كه گوشت صنوبرى گوشتين خاصى است.

٣- همان مغز است.

٤- اجزاء لا يتجزى در دل است كه عقيده نظام و پيروان او است.

٥- اجزاء اصليه پديد شده از منى است.

٦- همان مزاج است.

٧- روح حيوانى است، و نزديك بآنست قول باينكه جسمى است لطيف و روان در همه تن چون گلاب در گل و روغن در كنجد.

٨- همان آبست.

٩- آتش است و حرارت غريزيه.

١٠- نفس است كه آيد و رود.

١١- خداست (منزه است از آنچه اين ستمكاران گويند برترى بسيارى).

١٢- عناصر اربعه است.

١٣- صورت نوعيه ايست كه پادار در مايه تن است كه عقيده طبيعى‌ها است.

١٤- اينكه جوهريست مجرّد از ماده و عوارضش و پيوندش بتن براى سرپرستى و تصرف است، و مرگ بريدن اين پيوند است، و اين عقيده حكماء الهى‌