آسمان و جهان (ترجمه کتاب السماء و العالم بحار الأنوارجلد 14) - علامه مجلسی - الصفحة ٦٠ - در اخبار

اعلام تفاوت مردم است بر پايه اينكه فرزندان يك پدرند، راوى حديث ابو هريره است.

و دنباله حديث اينست كه خوبان آنان در جاهليت خوبان آنهايند در اسلام هر گاه دين را بفهمند ...

بيان: طيبى گفته تشبيه بليغى است مقصود اينست كه مردم از نظر نژاد شريف و وضيع دارند مانند تفاوت معدن در طلا و نقره و فروتر از آنها، و تفاوتشان در اسلام بحسب دانش و حكمت و مراتب آنست و نپذيرفتن آن، و قيد به فقه ميرساند كه ايمان تفاوت جاهليت را برميدارد و چون كسى بزيور دانش آراسته شد و نژادى رفيع دارد شرف نسب و حسب هر دو را جمع كرده و وضيع دانا بالاتر است از شريف نادان.

٥٢- در شهاب: مردم چون رمه يك صد شتراند كه يك شتر سوارى در آنها نيابى.

ضوء در شرح حديث گفته راحله شتر سواريست و مقصود- و اللَّه اعلم- نكوهش مردم است و بيان اينكه كميابست ميان آنان كسى كه كامل و سودمند باشد، ابو عبيده گفته: يعنى مردم همه از يك نژاد برابرند و بهم برترى ندارند و همه نمونه يك ديگرند چون يك رمه صد شترى كه در آنها شتر سوارى ممتاز وجود ندارد و ابن قتيبه گفته شتر سوارى، نجيب و تمام خلقت و زيبا منظر است و در رمه شتر نمايانست ميفرمايد: مردم برابرند و برترى نژادى ندارند و بهم مانند چون رمه صد شترى كه در آنها شتر سوارى نباشد، ولى از هرى گفته: مقصود حديث نكوهش مردم است و اينكه كامل در ميان آنها كميابست و راوى حديث عبد اللَّه بن عمر است.

بيان: در نهايه گفته: يعنى پسنديده و نجيب ميان مردم در كميابى چون شتر نجيب و نيرومند است براى بار و سفر كه در يك رمه شتر هم بدست نيايد، ازهرى گفته آنچه من از اين حديث ميفهمم اينست كه خدا تعالى دنيا را نكوهش كرده و بنده‌هاى خود را از انجام بدش برحذر داشته و در باره آن مثلها زده تا عبرت گيرند