قانون مدنى و فتاواى امام خمينى(با تحقيق جديد) - كيائى، عبد الله - الصفحة ٥٠٨ - ششم در خيار غبن

حالا بفرماييد كه فروشنده يا خريدار از تاريخ انعقاد معامله تا چه فاصله زمانى مى‌توانند معامله را تحت عنوان خيار غبن به هم بزنند؟

ج- فاصله مشخصى اعتبار ندارد و هر وقت ثابت شود كه غبن بوده و ساير شرايط خيار هم موجود است حق فسخ ثابت مى‌شود. ج ٢ ف ص ١١٥

ماده ٤٢١: اگر كسى كه طرف خود را مغبون كرده است تفاوت قيمت را بدهد خيار غبن ساقط نمى‌شود مگر اينكه مغبون به اخذ تفاوت قيمت راضى گردد.

مسأله ١- مغبون حق ندارد از غابن مطالبه تفاوت قيمت را بنمايد، بلكه اختيار دارد كه بيع را فسخ كند يا به آن در برابر ثمن المسمّى (ثمنى كه در عقد نام برده شده) راضى شود، چنانكه اگر طرف، تفاوت را بپردازد خيار او ساقط نمى‌شود. البته اگر هر دو راضى به آن شوند، اشكالى ندارد. ج ١ ص ٥٩٤

(٤٢٢)

س ١٠١- شخصى يك قطعه باغ خريدارى مى‌نمايد در حالى كه فروشنده اطلاع كامل از قيمت آن نداشته است؛ خريدار مى‌گويد هر وقت پشيمان شدى باغ براى خودت ولى فروشنده مى‌گويد معامله را فسخ نمى‌كنم. بعداً خانواده فروشنده مطلع مى‌شوند كه مغبون شده‌اند و فروشنده را وادار به فسخ مى‌نمايند در اين حال خريدار مبلغى بابت غبن پرداخت مى‌نمايد و فروشنده قبول مى‌كند اما معلوم مى‌شود كه بيش از آنچه بابت غبن پرداخت شده است مغبون است آيا فروشنده حق دارد كه معامله را فسخ نمايد يا بقيه مبلغ غبن را بگيرد با توجه به اينكه موقع پرداخت آن مبلغ، خريدار گفته است بابت سقوط غبن مى‌دهم و فروشنده هم قبول كرده ولى از نظر اهل خبره هنوز غبن باقى است؟

ج- مجرد گفتن اينكه فسخ نمى‌كنم اسقاط خيار نيست و اگر پول در مقابل غبن خاص داده شده و بعد معلوم شده كه غبن بيش از اين‌ها است خيار غبن ساقط نشده است. ج ٢ ف ص ١١٣- ١١٤

(٤٤٨)

س ١٠٥- يكى از دوستان ما ماشين را از بنياد مستضعفان خريده و چهل هزار تومان از بابت سوختگى موتور از قيمت اصلى آن كسر كرده‌اند بعد معلوم شده موتور