مسجد است يا وقف بر فلان زيارتگاه است، يا بر فقراى اين شهر است يا آن شهر، بايد قرعه كشيد و به آن عمل نمود. و اگر بين امور غير محصورى باشد پس اگر بين عنوان‌ها و اشخاص غيرمحصور باشد، مانند اينكه بداند كه وقف بر ذريه يكى از افراد فلان مملكت است و راهى براى شناخت او نباشد، منافع اين وقف در حكم مجهول المالك است، پس بايد بنابر احتياط (واجب) با اذن حاكم شرع، آن را صدقه داد و بهتر آن است كه اگر محتملات مورد صدقه باشند صدقه دادن، خارج از محتملات نباشد. و اگر بين جهت‌هاى غير محصور مردد باشد مانند اينكه بداند كه وقف بر جهتى از جهات است و نداند كه آن جهت، مسجد است يا زيارتگاه يا پل يا عزادارى سيدالشهداء (ع) يا كمك زوّار است و امثال اينها، منافع آن در وجوه برّ صرف مى‌شود به شرطى كه از مورد محتملات خارج نباشد. ج ٢ ص ٨٢

مسأله ٦٢- اگر براى مصلحتى وقف نمايد و شكل و صورت آن از بين برود مانند اينكه بر مسجد يا مدرسه يا پلى وقف نمايد سپس آن‌ها خراب شوند و تعمير آن‌ها ممكن نباشد، يا نيازمند مخارج نباشد، زيرا كسى كه در مسجد نماز مى‌خواند و طلبه و رهگذر، منقطع شده و اميد برگشت آن‌ها نمى‌رود، وقف در وجوه برّ مصرف مى‌شود. و احتياط (واجب) آن است كه آن را در مصلحت ديگرى از جنس همان مصلحت وقف مصرف نمود و در صورت متعذر بودن آن، الاقرب فالاقرب به آن مصلحت، رعايت شود. ج ٢ ص ٨٣

- (اگر بر زمين موقوفه خرابى عارض شود، ر. ك: ١٤٣ مس ٥).

س ١٢٥- چند عدد بخارى چوب‌سوز را قبلًا وقف مسجدى نموده‌اند و فعلا با تعويض بخارى‌ها، ديگر احتياجى به آن‌ها در اين مسجد نيست و مسجدى در يك روستا احتياج مبرم به بخارى دارد. با امام جماعت مسجد شهر در اين مورد مشورت شد كه ايشان اجازه استفاده از آن‌ها را بدهند امّا فرمودند نامه‌اى به حضور امام بنويسيد اگر حضرت امام اجازه دادند مانعى ندارد، لذا از حضور حضرت امام تقاضا مى‌شود نظر مبارك را در جواز و يا عدم جواز بيان فرماييد!

ج- اگر مسجدى كه بخارى براى آن وقف شده احتياج ندارد، مى‌توانند با نظر