قانون مدنى و فتاواى امام خمينى(با تحقيق جديد) - كيائى، عبد الله - الصفحة ١٤ - يك) ضرورت و اهداف و فوايد پژوهش

فصل سوم: در اموالى كه مالك خاص ندارد

ماده ٢٣: استفاده از اموالى كه مالك خاص ندارد مطابق قوانين مربوط به آن‌ها خواهد بود.

س ٢٠- اگر چيزى كه جزء انفال است، مثل ميوه درخت جنگلى، و در حال خراب شدن مى‌باشد، آيا مى‌شود از آن استفاده كرد يا خير؟

ج- با امكان تحصيل موافقت حاكم شرع، به نظر او مانع ندارد.

ج ٢ ف ص ٥١١

(٩٢)

س ٢١- آيا رفت و آمد و ساير تصرفات آقايان اهل علم به قراء معلوم الحال و استفاده از آبهاى انهار جهت نشر احكام مقدسه اسلام را اجازه مى‌فرماييد يا خير؟

ج- رفت و آمد در مرافق عمومى مانع ندارد، و از انهار كبار نيز استفاده به مقدار متعارف مانع ندارد و در منازل اشخاص با عدم علم به غصبيّت مانع ندارد و رفت و آمد در اراضى وسيعه مانع ندارد. ج ٢ ف ص ٥٢٦

(٣٥)

ماده ٢٤: هيچ كس نمى‌تواند طرق و شوارع عامه و كوچه‌هايى را كه آخر آن‌ها مسدود نيست تملك نمايد.

مشتركات: و آن‌ها راه‌ها و خيابان‌ها و مسجدها و مدرسه‌ها و كاروان‌سراها و آب‌ها و معدن‌ها هستند.

مسأله ١- راه دو نوع است: نافذ و غير نافذ؛ پس اولى- كه به خيابان عمومى ناميده مى‌شود- حبس بر همه مردم است و مردم در آن مانند هم مساوى مى‌باشند و كسى حق احيا و اختصاص به آن را ندارد. و كسى حق تصرف در زمين آن با ساختن دكّه يا ديوار يا كندن چاه يا كاشتن درخت يا غير آن را ندارد. البته بعيد نيست كه كاشتن‌