قانون مدنى و فتاواى امام خمينى(با تحقيق جديد) - كيائى، عبد الله - الصفحة ١٧٠ - مبحث سوم در حريم املاك

از او دور باشد و اگر در زمين سست باشد بايد هزار ذراع از آن دور شود. و اگر فرض شود كه دومى به اولى ضرر مى‌رساند و آب آن كم مى‌شود با اينكه به مقدار حريم دور است، احتياط واجب- اگر اقوى نباشد- آن است كه دورى را به قدرى زياد كنند كه ضرر برطرف شود يا صاحب اولى رضايت بدهد. ج ٢ ص ٢١٤

(١٣٧- ١٣٢)

مسأله ٩- اعتبار دورى مذكور در قنات، فقط در احداث قنات ديگرى است- چنانكه در بالا به آن اشاره كرديم- و اما احياى مواتى كه در حوالى آن است براى زراعت يا ساختمان يا غير اين‌ها مانعى از آن نيست در صورتى كه مقدارى كه جهت آب كشيدن يا آب خوردن يا اصلاح و لايروبى و غير اين‌ها از آنچه كه در مطلق چاه ذكر شد، از جوانب آن باقى بماند، بلكه احياى مواتى كه بالاى چاه‌ها و مابين آن‌هاست در صورتى كه از اطراف حلقه‌هاى آن‌ها مقدارى كه جهت مصالح آن احتياج به آن است باقى بماند مانعى نيست. پس صاحب قنات از احياى بالاى آن‌ها جهت زراعت و غير آن- در صورتى كه ضررى براى قنات نداشته باشد- حق جلوگيرى ندارد. ج ٢ ص ٢١٤- ٢١٥

(١٣٩- ١٣٢)

مسأله ١٠- تحقيقاً گذشت كه دورى مذكور در قنات فقط نسبت به چاهى كه محل جوشيدن آب يا منشأ آن است ملاحظه مى‌شود و اما چاه‌هاى ديگرى كه محل جريان آب مى‌باشند رعايت اين فاصله بين آن‌ها لازم نيست، پس اگر نفر دوم قناتى را در زمين سخت احداث كند و سرچشمه آن پانصد ذراع از محل جوشيدن قنات اولى دور باشد سپس در چاههايى كه مجراى آب مى‌باشند به قدرى به ديگرى نزديك شود كه فاصله بين چاه‌هاى اولى و چاه‌هاى دومى مثلًا به ده ذراع برسد، صاحب قنات اولى حق منع او را ندارد. البته اگر فرض شود كه نزديكى آن‌ها به اين چاه‌ها از جهت جذب كردن آبى كه در آن جريان دارد يا از جهت ديگر، ضرر مى‌زند بايد به حدى كه دفع ضرر شود، از آن دور شود. ج ٢ ص ٢١٥

(١٣٩- ١٣٢)

س ٤١- قناتى است كه مورد استفاده كشاورزى بوده و دو رشته دارد. يعنى دو كوره مى‌شود. بعضى از مردم بين اين دو رشته اقدام به زدن چاه نموده‌اند كه فاصله بين‌