یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٨٣ - دنیای مذموم یا دنیا از نظر دین

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٤، ص: ٨٣

بهترین راه سعادت پیشنهاد کردهاند. نظریه اول مربوط به حکمت نظری و جهانبینی نظری است و نظریه دوم از حکمت عملی است و قرآن با هیچ کدام موافق نیست.

وعاظ ما نه باید ناشر افکار فلاسفه بدبین باشند و نه باید ناشر افکار بوداها و مانیها باشند؛ باید با کمال دقت ناشر افکار خود قرآن باشند.

گفته شد که جهانبینی قرآن در باب خلقت اجازه نمیدهد که ما چه در باب اعیان و اشیاء و چه در باب میلها و غریزهها اعتقاد به امر باطل و زاید داشته باشیم. حالا عرض میکنم که این نظریه منع از اکتفا و قناعت، ناشی از سه قسمت است: یکی فصل دیگر از جهانبینی قرآن در باب معاد و جهانی وسیعتر و فسیحتر از این جهان و اعتقاد به کرامت انسان و بقای روح و نشئه دیگر برای انسان که خود به خود اهمیت و ارزش انسان بالاتر از این میشود که تمام همّ وی دنیا و مادیات باشد. دیگر نظر اسلام در باب سعادت فرد که هرچند اسلام طرفدار این نیست که «ان السلامة فیها ترک ما فیها مطلقاً» ولی اسلام حیات طیبه را به قناعت و رضایت به قسمت یعنی مقتضای استعداد و شرایط میداند [١]. دیگر نظر اسلام در حسن روابط اجتماعی که با تنافس و تکالب نه تنها سعادت جامعه تأمین نمیگردد، بلکه بدتر صلح و صفا و امنیت که اساس سعادت اجتماعی است بهم میخورد. بعلاوه انسان از لحاظ اجتماعی و فردی اگر بخواهد شرافتمندانه زندگی کند باید به قول ناصرخسرو شکار دنیا نباشد، دنیا شکار او باشد. ناصرخسرو میگوید: