یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٨٠ - ربا

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٤، ص: ٣٨٠

رحالهم.

کسانی [١] که احادیث نبوی منقول در بخاری و مسلم در باب ربا به آنها منتهی میشود عبارتند از: ١. ابوسعید خدری ٢. عبادة بن الصامت ٣. براء بن عازب ٤. زید بن ارقم ٥. ابوهریره ٦. عمربن الخطاب ٧. فضالة بن عبید ٨. معمر بن عبداللَّه (روایت ١٤) ٩. اسامة بن زید (روایت ٢٠ و ٢١ و ٢٢) ١. جلد دوم عروه، مسأله ٣ از مسائل ربا:

تعریف ربای معاملی به دو نحو:

ربا یا در معامله است یا در قرض. بحث در ربای معاملی است.

ربای معاملی عبارت است از زیاده در یکی از عوضین متجانسین، یا عبارت است از بیع (یا معاملهای) که مشتمل بر زیاده باشد (بنا بر اختلاف در اینکه مراد از ربا در آیه شریفه: احل اللَّه البیع و حرم الربوا نفس زیاده در بیع است یا نفس بیعِ مشتمل بر زیاده است.).

زیاده یا عینیه است یا غیر عینیه و اقسام هریک و احکام آنها:

زیاده یا عینیه است یا غیر عینیه. عینیه یا به نحو جزئیت اخذ شده یا به نحو شرطیت. غیر عینیه فقط به نحو شرطیت متصور است.

زیاده عینه جزئیه و همچنین زیاده عینیه شرطیه محل بحث نیست، زیرا حتی در زیاده عینیه شرطیه عوضین از صورت مماثلت خارج میشوند. ولی زیاده غیر عینیه چند قسم است: یا مالیت دارد مثل شرط سکونت در خانهای و یا مالیت ندارد ولی دارای منفعت