یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٨٠ - دنیای مذموم یا دنیا از نظر دین

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٤، ص: ٨٠

گفتهاند آنچه بد و مذموم است محبت و علاقه به دنیاست.

این توجیه اگرچه خیلی شایع است و مسلّم فرض شده، به نظر درست نمیآید، زیرا اولًا علاقهها و محبتهایی که آدمی به اشیاء و موجودات جهان دارد آیا طبیعی و فطری است یا مصنوعی و ساختگی است مثل علاقه پدر و مادر به فرزند و برعکس و علاقه به همسر و به پول و اسباب زندگی و خانه وسیع و احترام و محبوبیت و امثال اینها؟ بدون شک این علاقهها در نهاد و سرشت هرکس نهاده شده [١]. بنابراین همانطوری که از نظر اصل توحید، در بیرون از وجود انسان شر و مذموم وجود ندارد، در روح و قوای روحی نیز همینطور اگر بد میبود خلق نمیشد. همانطوری که در بدن، یک سلول، یک رگ ریز، یک استخوان کوچک، یک مو بدون هدف آفریده نشده، یک قوه و میل و غریزه هم بیهدف نیست؛ اینها نیز مانند اعضای بدن و مانند خورشید و ماه و ستاره و حرکات منظمشان از آیات حکمت الهی هستند، همانطوری که قرآن صریحاً میفرماید:

و من ایاته ان خلق لکم من انفسکم ازواجاً لتسکنوا الیها و جعل بینکم مودة و رحمة ان فی ذلک لایات لقوم یتفکرون [٢].

روی نظریه بدی خود اشیاء، راه حلی وجود ندارد، باید سوخت و ساخت. به قول ویلیام جیمز:

اشخاص بدبین چارهای ندارند جز اینکه مانند موشی که زیر تله جیرجیر میکند و یا خوکی که زیر تیغ ناله میکند، ناله