یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٧٩ - دنیای مذموم یا دنیا از نظر دین

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٤، ص: ٧٩

ایضاً میگوید:

فاما الزبد فیذهب جفاء و اما ما ینفع الناس فیمکث فیالارض کذلک یضرباللَّه الامثال.

ایضاً میفرماید: وما ربک بظلّام للعبید.

اساساً این طرز تفکر یک نوع به اصطلاح جهانبینی خاصی است که با هسته مرکزی و نقطه اصلی فلسفه اسلامی یعنی توحید جور نمیآید. این گونه افکار، متناسب با ماتریالیسم و مادیگری یا با ثنویت و دوگانهپرستی- که در بعضی از فلسفهها یا آیینها بوده است- میباشد نه با توحید اسلامی که ایجاب میکند اعتقاد به مبدأ حی علیم حکیم را. لازمه این نوع جهانبینی خوشبینی و رضایت است.

این شعر سعدی نتیجه این نوع جهانبینی است: به جهان خرم از آنم که جهان خرم از اوست ...

در قرآن کریم البته به ازای این آیات که خلقت آسمان و زمین را بحق و خالی از جور و ظلم و خالی از شر و بدی میداند، آیاتی هست که فنا و زوال و ناپایداری دنیا و حقارت دنیا و مادیات را در قبال معنویات، پستی دنیا را نسبت به آخرت ذکر میکند ولی هیچ یک از دانشمندان اسلامی این آیات را حمل بر مذمت اشیاء و اعیان خارجی نکردهاند. بعلاوه خود قرآن به انواع و اقسام موجودات به عنوان یک امر مقدس قسم میخورد؛ گاهی به جماد قسم میخورد:

والشمس و ضحیها و القمر اذا تلیها ... گاهی به خود حرکات اینها و آنچه از این حرکات مثل شب و روز پیدا میشود: والنهار اذا جلیها واللیل اذا یغشیها. گاهی به نباتات قسم میخورد: والتین و الزیتون ... گاهی به حیوان قسم میخورد: والعادیات ضبحاً فالموریات قدحاً. گاهی به انسان قسم میخورد: و نفس و ما سویها. بنابراین جای بدبینی باقی نگذاشته است و هیچ دانشمند اسلامی هم پیدا نشده که آن جور تفسیر کرده باشد.

معمولًا [درباره] آنچه به اصطلاح به عنوان مذمت دنیا رسیده،