یادداشتهای استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٩١ - ربا
یادداشتهای استاد مطهری، ج ٤، ص: ٣٩١
عقیده ما درباره اینکه روایات مخصوص بیع صرف است و اخص است از مدعای قوم:
این روایات مخصوص به باب صرف است و در صرف تقابض شرط است، علیهذا معامله باید نقد باشد. در معامله نقد ربا به اصطلاح ربا الفضل است. ربا الفضل حرمت حریمی دارد و ملاک ربای واقعی در آن وجود ندارد و ملاک ربای حریمی با ضم ضمیمه از میان میرود. علیهذا این روایات ربطی ندارد به آنچه سید و دیگران در باب ضم ضمیمه گفتهاند. در مثال مدّ حنطة و درهم به درهمین یا به مدّین که اعم از نقد و نسیئه است، رجوع شود به صفحه ٣٨٦.
٢٠. مسأله ٥٦:
الاسکناس معدود من جنس غیر النقدین:
الاسکناس معدود من جنس غیر النقدین له قیمة معینة و لایجری علیه حکمهما فیجوز بیع بعضه ببعض او بالنقدین متفاضلا [١] و کذا لایجری علیه حکم الصرف من وجوب القبض فیالمجلس و کذا النوط و هذا بخلاف البرات فانه علامة ...
٢١. مسأله ٦١:
حیل شرعیه در باب ربا:
یمکن التخلص من الربا بوجوه من الحیل الشرعیة:
منها ما مرّ سابقاً من ضم ضمیمة من غیر الجنس الی الطرف الناقص او الی الطرفین.
ما در صفحه ٣٤٤ گفتیم که روایات وارد در این باب مربوط به بیع صرف است. راجع به سایر حیل در صفحات ٣٦١-/ ٣٦٤ بحث شد.
٢٢. علامه در تذکره میگوید:
[١]. یعنی نقداً و اما معامله نسیه قبلًا در ذیل نمره ١٨ گفته شد که شهرت قدما برخلاف است. علیهذا تمسک رسالههای سفته و سرقفلی به این فرع چندان موجه نیست.