یادداشتهای استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٣١ - ربا
یادداشتهای استاد مطهری، ج ٤، ص: ٣٣١
در این آیه شریفه لازم است که از جمله اضعافاً مضاعفة بحث کنیم. در اینجا دو احتمال است:
اما مقصود از اضعافاً مضاعفة ربح مرکب است:
١. اینکه مراد قرض با ربح مرکب باشد، یعنی اینکه از خود ربح هم ربح گرفته شود. در این صورت ربا خودش ضعف و یا اضعاف اصل مال است و ربا گرفتن از ربا مضاعف کردن اضعاف اصل است.
٢. اینکه مراد از کلمه مضاعفة، منضمة الی الاصل باشد یعنی کلمه مضاعفه تجرید از معنی تضعیف شده است مثل: من اذنب ذنباً و مثل: یضاعف لها العذاب ضعفین. سوم آیه سوره روم:
وما اتیتم من رباً لیربوا فیاموال الناس فلایربوا عنداللَّه ...
(آیه ٣٩).
آیه: و ما اتیتم من رباً لیربوا فی اموال الناس:
در این آیه دو احتمال ذکر شده است:
١. اینکه مراد ربای مصطلح باشد کما هو الاظهر.
٢. اینکه مراد اعطای هدیه به منظور استجلاب اکثر باشد.
و در هر صورت مراد از ربا در اینجا زیاده نیست، بلکه مایطلب به الزیاده است [١].
بحثی در اطراف مطالب جلددومالمیزان درباره ربا:
در تفسیر المیزان [٢] در آخر جلد دوم، صفحه ٤٥٤ به بعد دو بحث علمی در اطراف ربا ذکر کرده است که ذیلًا مطالب آن دو بحث را
[١]. در تفسیر کشاف مراد از ربا را همان زیاده دانسته است و خطاب ما اتیتم را به ربادهندگان دانسته است و نکته ظلم بودن ربا را که از جمله لیربوا فی اموال الناس استفاده میشود ضایع کرده است.[٢]. در صفحه ٣١٧ به بعد نیز گذشت.