یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٣٠ - ربا

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٤، ص: ٣٣٠

منقلباً. (سوره کهف، آیه ٣٤-/ ٣٦) ج. ان قارون کان من قوم موسی فبغی علیهم ... اذ قال له قومه لاتفرح ان اللَّه لایحب الفرحین ... قال انما اوتیته علی علم عندی.

(سوره قصص، آیه ٧٦-/ ٧٨) خلاصه آنکه آکل ربا فکرش مسخ میشود و میگوید: انما البیع مثل الرّبوا و همین طرز از تفکر است که علت لایقومون الّا کما یقوم الذی یتخبطه الشیطان من المس میشود. علت در آیه طبق بیان مذکور واسطه در ثبوت است و طبق بیان منقول از المیزان واسطه در اثبات است.

استفاده تعمیم ربا از آیه «لاتَظلِمون و لاتُظلَمون»:

٥. از جمله: و ان تبتم فلکم رؤس اموالکم لاتَظلِمون و لاتُظلَمون تعمیم ربا نسبت به قرضهای تولیدی استفاده میشود از دو جهت: الف. از کلمه رؤس اموالکم که مراد سرمایه است و در قرض مصرفی سرمایه معنی ندارد.

ب. از جمله لاتَظلِمون فهمیده میشود که ربا ظلم است، یعنی تحریم ربا براساس لزوم احسان نیست (که ملاک در قرضهای مصرفی است) بلکه براساس وجوب عدل و تحریم ظلم است، یعنی ربا اکل مال غیر است، چنانچه از آیه سوره روم: لیربوا فی اموال الناس نیز همین نکته استفاده میشود. (رشدی که در مال مردم واقع شده است آکل ربا ظلماً میگیرد).

دوم بحث در آیه سوره آلعمران:

آیه: لاتأکلوا الربوا اضعافاً مضاعفة:

یا ایها الذین امنوا لاتأکلوا الرّبوا اضعافاً مضاعفة و اتقوا اللَّه لعلکم تفلحون. و اتقوا النار التی اعدت للکافرین. (آیات ١٣٠ و ١٣١)