یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٩٨ - ربا

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٤، ص: ٢٩٨

جواب میگوییم در این صورت لازم بود یک منبع قطعی در مقابل قرار داده شود نه یک امر مشکوکالحصول. بعلاوه، سرمایه را در خطر انداختن مجوز اخذ مال نمیشود حتی بر مبنای ما تا چه رسد به مبنای کسی که قطع رابطه ثروت و کار را جایز نمیداند.

بذل مال در مقابل اموری که ارزش اقتصادی ندارند:

رابعاً گاهی بذل مال در قبال کاری است که ارزش اقتصادی و طبیعی ندارد، بلکه ارزش اعتباری و قانونی دارد مثل بذل مال در قبال اعمال حق فسخ یا اسقاط آن. واضح است که کار انجام شده در این موارد از لحاظ صرف انرژی چندان ارزشی ندارد (بلکه اصلًا ارزش ندارد) ولی از لحاظ اینکه یک راه قانونی را باز میکند یا میبندد برای انسان مفید واقع میشود. واضح است کسانی که تحصیل ثروت را منحصراً از راه کار صحیح میدانند مقصودشان کاری است که مولّد باشد و این نوع را صحیح نمیدانند، در حالی که عقلًا و شرعاً صحیح است.

علت چهارم:

فاصله طبقاتی:

٤. فاصله طبقاتی [١]. برخی گفتهاند که نظام رباخواری موجب پدید آمدن فاصله طبقاتی فاحش است، اجتماع در چنین رژیمی به دو طبقه قوی بسیار قوی و ضعیف بسیار ضعیف منقسم میشود و علیالدوام این اختلاف رو به تزاید است تا منتهی شود به از بین رفتن طبقه ضعیف و سپس قوی و انهدام اجتماع [٢].

اشکالاتی که بر این علت گرفته میشود:

اشکال: اولًا محذور مذکور اختصاص دارد به رباهای مصرفی، و با تحریم آنها و اقامه قرضالحسنه محذور برطرف میشود.

ثانیاً اگر مقصود این است که صرف اختلاف طبقات به هر نحو که