یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٥ - درد انسان و دوای او در خود اوست

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٤، ص: ٢٥

در هیچ فلسفهای راجع به انسان، مثل قرآن خوب نظر داده نشده است. قرآن سورهای دارد به نام «انسان» و در آنجا میگوید:

هل اتی علی الانسان حین من الدهر لم یکن شیئاً مذکوراً. انا خلقنا الانسان من نطفة امشاج نبتلیه فجعلناه سمیعاً بصیراً. انا هدیناه السبیل اما شاکراً واما کفوراً.

در این آیات، یکی ترکیبات مختلف سرشتی انسان و دیگر آزادی او به نحو عجیبی به چشم میخورد.

در آیه دیگری میگوید: انا عرضنا الامانة علی السموات والارض و الجبال فأبین ان یحملنها واشفقن منها و حملها الانسان انه کان ظلوماً جهولًا.

در این آیه انسان یگانه فرزند بالغ خلقت که قادر بر تحمل امانت است معرفی شده. آیه خلق الانسان ضعیفاً ناظر به ضعف غرایز است که به واسطه استعداد عقل و اراده است. در آیه: واذ اخذ ربک من بنیادم من ظهورهم ذریتهم و اشهدهم علی انفسهم الست بربکم قالوا بلی شهدنا ان تقولوا یوم القیامة انا کنا عن هذا غافلین و آیه: فاقم وجهک للدین حنیفاً فطرت اللَّه التی فطر الناس علیها لا تبدیل لخلق اللَّه ذلک الدین القیم ولکن اکثر الناس لایعلمون، استقامت ضمیر و فطرت بشر تأیید شده است.

در آیه: انی جاعل فیالارض خلیفة.

در آیه: لقد خلقنا الانسان فیاحسن تقویم.

در آیه: یا ایها الانسان انک کادح الی ربک کدحاً فملاقیه.

و اما آیات: ان الانسان خلق هلوعاً ... و خلق الانسان من عجل و آیه: خلق الانسان ضعیفاً و آیه: قتل الانسان مااکفره و آیه: و اذا انعمنا علی الانسان اعرض و نآ بجانبه.