فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٣١٧
پس براى اثبات انفراد دريك مسأله، به موشكافى و بررسى جوانب مختلف اقوال عامه درآن، مىپردازد. (١٢)
درمواردى كه اماميه منفرد نيست، با ذكر موافقان و مخالفان و بررسى اقوال آنها، ميان دوقول(يعنى قول اماميه و موافقان عامه) اتحاد برقرار مىكند. (١٣)
درنقل اقوال دردرجه اول پيشوايان چهار گانه عامّه و بعد اصحاب و تلامذه آنها قرار دارند، آن گاه قول كنونى فقهاى يك مذهب فقهى.
از قرائن و تعابير موءلف پيداست كه منبع وى كتب اصلى فقهاى عامّه بوده است و گاه نيز به كتاب هاى علم الخلاف اهل تسنن استناد مىكند. مهم ترين آنها «اختلاف الفقهاء» تأليف طحاوى و «اختلاف الفقهاء» تأليف ساجى مىباشد. (١٤)
گاهى اقوال مختلف يك فقيه يا اقوال قديم و جديد او را نقل مىكند. (١٥)و در مواردى نيز اختلاف يكى از اصحاب ائمه چهارگانه عامّه با ديگر پيروان او را متذكّر گرديده و رأى اورا از ديگران متمايز مىنمايد. (١٦)
نويسنده درنقل اقوال به فقهاى متقدم يعنى صحابه پيامبر(ص) و تابعين نيز نظر داشته؛ هرچند قول آنها را ملاك اختلاف يا توافق ميان مذاهب قرار نداده است.مانند آن جا كه مىفرمايد:
كان إيجاب المسح تضييقاً من غير بدل يقوم مقامه هو الذي انفردت به (الامامية) في هذه الازمنة،لانّه قد روي القول بالمسح عن جماعة من
(١٢) براى نمونه رجوع كنيد به همان،ص١٦٨،م٦٧. و نيز: ص٨٦،م٢؛ص٩٠، م٤؛ ص٣٣٩ و٣٤٠، م١٩١.
(١٣) ر.ك:همان، ص١٦٣،م٦٢وص١٦٧،م٦٦.
(١٤) اين دو كتاب قبل از سيد مرتضى تأليف شده و بيانگراهميت دادن عامّه به كتب علم الخلاف است. برخى موارد استناد به اين كتب در الانتصار عبارت است از:ص٨٤،م١؛ ص١٥٨، م٥٦؛ ص٨٨، م٣(به نقل از طحاوى)؛ص٤١٨،م٢٣٩.
(١٥) ر.ك:الانتصار،ص٤٧٣،م٢٦٦؛ص١٠١،م١٠.
(١٦) ر.ك:همان، ص٣١٦،م١٧٥.