الصنفان.قال: و سألته عن الابل والبقر والغنم أو أحدهن فى هذا الباب قال: نعم نكرهه؛ (٤٣)يعنى از امام صادق پرسيدم :مبادله دو لباس پست با يك لباس برتر و يك شتر با دو شتر و يك چارپا با دو چارپا چه حكمى دارد؟ امام گفت: على(ع) اين كار را ناپسند مى‌دانست؛ ما نيز آن را ناپسند مى‌دانيم، مگر از دو صنف باشند. پرسيدم مبادله شتر و گاو و گوسفند يا يكى از آنها به اين نحو چگونه است؟ فرمود: بلى ما چنين معامله‌اى را ناپسند مى‌شماريم.

و در روايت صحيح ابن مسكان از امام صادق(ع) آمده است:

أنه سئل عن الرجل يقول: عاوضنى بفرسى وفرسك وأزيدك قال: لايصلح ولكن يقول: أعطنى فرسك بكذا وأعطيك فرسى بكذا وكذا (٤٤)؛ يعنى در باره ءمردى كه به ديگرى مى‌گويد: اسبت را با اسب من عوض كن، من به تو سر مى‌دهم، از امام پرسيده شد و امام پاسخ داد: اين معامله درست نيست، لكن بگويد:اسبت را به فلان قيمت به من بده، من هم اسبم را با فلان قيمت به تو مى‌دهم.

پس اگر بين آن دسته از رواياتى كه پيمانه يا وزنى بودن دو جنس را شرط مى‌دانند و دسته ديگر كه نافى اين شرط هستند، تعارض و تساقط باشد ـبنا بر مسلكى كه مى‌گويد: مرجع در هنگام ابتلاى مخصّص با معارض، عام فوقانى است‌ـ به رواياتى كه ربا را مطلقاً حرام مى‌داند (٤٥)، رجوع مى‌كنيم.لكن به گمان من مقصود بيش تر مطلقات وارده در ربا، رباى قرضى است و رباى معامله اى را شامل نمى‌شود و ظاهر مطلقات قرآن نيز اين گونه است، مثل آيات زير:

١ـ آيه ء:

{يا أَيُّها الذَّيِنَ آمَنُواْ لاتَأْكُلُوْا الرِّبا أَضْعافاً مُضاعَفَةً وَاتَّقُوْا اللّهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُوْنَ } (٤٦)؛

(٤٣) همان،ب١٦ از ابواب ربا،ح٧،ص٤٤٩.
(٤٤) همان،ب١٧،از ابواب ربا،ح٦١،ص٤٥٣.
(٤٥) همان، ب١ـ٤،از ابواب ربا،ص٤٢٣ـ٤٣٠.
(٤٦) سوره آل عمران،آيه ١٣٠.