فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٣١٤

انگيزه و هدف تأليف

چنان كه از مقدّمه موءلف برمى آيد، نويسنده دو هدف اساسى داشته است:

١. با تحقيق و تفحّص درفقه عامّه و ارائه اقوال موافق با اماميّه، فقه شيعه را از معرض اتهام انفراد دراقوال، بيرون بكشد.

٢. ديدگاه هاى منحصر به فرد اماميّه را با حجت هاى قاطع علمى تبيين كند و رأى مخالف را با نقض و ابرام، ردّ كند.

موءلف خود را اولين كسى مى‌داند كه به اين مهم دست زده است و مى‌فرمايد:

«وها أنا ذا مبتدئاً بذلك و معتمداً من الايجاز و الاختصار مالايخلّ بمهمّ...» (٢)

او براى تأمين اهداف فوق به عرضه نسبتاً گسترده آرا و اقوال فقهاى عامّه پرداخته است و اين امر، كتاب را در شمار كتب علم الخلاف قرارداده است.

روش فقهى

روش فقهى كتاب درراستاى رهنمودهاى اصلى موءلف، جهت تأمين اهداف و انگيزه هاى تأليف كتاب است و اين راهكردها كه عمدتاً براى پاسخ گويى به مخالفان طراحى شده، عبارتند از:

١. اثبات اين كه صرف مخالفت با اجماع مسلمانان، موجب ملامت كسى نمى‌گردد؛ مگردرمورد اقوالى كه برحجّتى قاطع استوار نباشند. (٣)

٢. نقض اشكالات مخالفان، با ارائه متقابل مخالفت هاى فقهاى عامه با اجماع مسلمانان. (٤)

٣. تأسيس ادّله اى كه عام و مورد قبول همه فرقه ها باشد و استوار نمودن اقوال شيعه