فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢٩١ - صلح و جعاله بديلهاى مناسب براى عقود بانكى سيدحسين ميرمعزّى
را خريده و يا احداث مىكند. قيمت خريد و هم چنين هزينه احداث مشخص است. بانك پس از اضافه كردن سود خود به قيمت خريد يا هزينه تمام شده، آن را به صورت اقساطى به فروش مىرساند. بنا بر اين قيمت نسيه چنين محاسبه مىشود: (٩)
سود بانك + هزينه تمام شده يا قيمت نقد = قيمت نسيه
اگر قيمت نسيه به وسيله بازار معيّن مىشد، دراين صورت سود بانك از قبل معيّن نبود و به صورت زير محاسبه مىشد:
قيمت نقد ـ قيمت نسيه = سود بانك
البته اگر بين خريد نقد و فروش نسيه چندان فاصله زمانى نباشد، سود بانك نيز از قبل مشخص و معلوم است.
دراجاره به شرط تمليك نيز مال الاجاره با در نظر گرفتن قيمت تمام شده، مدت اجاره به شرط تمليك و سود مناسب براى بانك تعيين مىگردد. (١٠)
ب)عقود با بازدهى غير ثابت: دراين عقود سود بانك در زمان انعقاد قرارداد معيّن نيست؛ بلكه پس از اتمام قرارداد معيّن مىشود. اين عقود عبارتند از : معاملات سلف و جُعاله، براساس آيين نامه ها و قراردادها.
درمعاملات سلف(پيش خريد محصولات توليدى به قيمت معيّن، سود بانك چنين محاسبه مىشود:
سلف ـ قيمت
قيمت خريد سلف ـ قيمت كالا درزمان تحويل آن =سود بانك
چون قيمت كالا درزمان تحويل آن معلوم نيست، لذا سود بانك از قبل معيّن نمىباشد. اگرچه درماده ٤٤ آيين نامه هاى عمليات بانكى آمده است«قيمت پيش خريد محصولات توليدى توسط بانك ها با توجه به عوامل موءثر درتعيين قيمت از جمله پيش بينى
(٩) آيين نامه هاى قانون عمليات بانكى بدون ربا، ماده٤٩،٥٣و٥٦.
(١٠) همان،ماده ٦٢.