ولعمرى لئن كانت الامامة لاتنعقد حتّى يحضرها عامّة الناس فما إلى ذلك سبيل؛ لكنّ أهلها يحكمون على من غاب عنها، ثمّ ليس للشاهد أن يرجع و لاللغائب أن يختار، ألاو انّي أُقاتِل رجلين، رجلا ادّعى ماليس له و آخَرَ منع الذى عليه. (٧)

٢. هركس به داعيه اقامه حكومت با وجود يك حكومت شرعى ـ در هرنقطه اى از جهان اسلام كه باشدـ قيام كند و حكومتى تشكيل دهد كه تابع دولت مركزى نباشد، باغى به شمار مى‌رود.

درباره معاويه ـ كه با اين معيار باغى به شمار مى‌رود ـ امام(ع) دو پيام دارد:يك پيام به معاويه و ديگرى به مسلمانان. امام(ع) به معاويه مى‌گويد:

ادخلْ فيما دخل فيه الناس. (٨)

در پيام دوم ـ كه به عموم مسلمانان است ـ امام(ع) از آنان دعوت مى‌كند كه با معاويه به عنوان يك باغى مبارزه كنند و او را از پاى درآورند و دراين باره صريحاً مى‌فرمايد:

فإن شغب شاغب استُعْتِبَ، فإن أبى قوتِلَ. (٩)

مناقشه ءسندى در نهج البلاغه:

تشكيك و مناقشه سندى در گفتار ذكر شده كه مرحوم شريف رضى از امام(ع) در نهج البلاغه روايت مى‌كند، بحث بى حاصلى است؛ چون اولا؛ اين مضمون را مورخان به تواتر معنوى و غير قابل تشكيك نقل كرده اند. ديگر اين كه سيره قطعى اميرالموءمنين(ع) درجنگ صفّين گوياى همين مطلب است و به قول شيخ مفيد (ره) درآن داستان معروف، اين مطلب درايت است، نه روايت. اگر نهج البلاغه روايت باشد و در سند آن كسى تشكيك كند، هيچ كس نمى‌تواند درجنگ صفّين شك كند.

(٧) نهج البلاغه،صبحى صالح، خطبه ١٧٣.
(٨) همان،نامه ٦٤.
(٩) همان، خطبه ١٧٣.