أيأخذه لنفسه أم يبعث به إليك؟ فقال:هو بالخيار في ذلك مالم يخرجه عن يده ولو وصل إلينا لرأينا أن نواسيه وقد احتاج إليه (٢٧)؛ يعنى به على بن محمد(ع) نوشتم : مردى ازمال خود ش چيزى براى تو قرار داده آن گاه بدان مال نيازمند شده است آيا مال را براى خويش بر دارد يا آن را براى شما بفرستد ؟ امام پاسخ داد: تا زمانى كه مال از دستش بيرون نرفته، مختار است و اگر به ما رسيده بود و ما او را نيازمند به آن مال مى‌ديديم، كمكش مى‌كرديم.

از ظاهر اين حديث برمى‌آيد كه با وقوع قبض، الزام ثابت مى‌شود و شايد حكم مزبور مخصوص امام باشد.

٢ـ امام صادق(ع) به روايت ابراهيم بن عبدالحميد فرموده است:

أنت بالخيار فى الهبة مادامت في يدك فإذا خرجت إلى صاحبها فليس لك أن ترجع فيه (٢٨)؛ يعنى تا (مال موهوبه) در دست توست مى‌توانى از تسليم آن به موهوب له منصرف شوى(ولى) پس از آن كه به سوى صاحبش روانه شود نمى‌توانى به آن رجوع كنى.

اين حديث بر الزام مطلق هبه پس از قبض دلالت مى‌كند.

بنابر آنچه گذشت، مشكل است بتوان از اخبارِ هبه، شرطيّت قبض را استنباط كرد.

آرى ـ بنا بر ادعاى عرف مبنى بر تجاوز شرطيت قبض از صدقه يا وقف به هبه، اگر در صدقه و وقف شرطيّتِ قبض ثابت شود و احتمال داده نشود كه نفوذ هبه از وقف آسان‌تر است‌ـ چه بسا بتوان براى اثبات مقصود به روايات صدقه و وقف، تمسّك جست از قبيل اين روايت :

محمد بن مسلم در سندى تام از امام محمد باقر(ع) آورده است:

(٢٧) همان، ب٤،از الهبات،ح٨،ص٣٣٦.
(٢٨) همان،ب٤،از الهبات،ح٦،ص ٣٣٦ و ب١٠، ح٤، ص٣٤٣.