آية اللّه‌ مظاهرى: أهمّ شرايط ولىّ فقيه،«فقاهت»، «عدالت» و «كفايت» است، همچنان كه دراصول پنجم و يكصد و نهم قانون اساسى درمقام برشمردن شرايط و صفات رهبر، همين سه شرط،بيان شده است. اشتراط هرسه شرط، ضرورت عقلى است، چرا كه آشنايى كامل به قوانين هر مملكتى لازمه حكومت است و تعهد و تقوا و امانت نيز براى زعيمى كه مى‌خواهد دررأس حكومت دينى واقع شود، بدون ترديد لازم است و لياقت و كفايت و قدرت براداره حكومت هم شرط است كه بدون وجود آن هيچ حكومتى انسجام نمى‌يابد. لذا نظير آيه شريفه {انّ اللّه اصطفيه عليكم وزاده بسطة فى العلم و الجسم } (٥٧)و {لاينال عهدى الظالمين } (٥٨)كه اين سه شرط را طرح كرده‌اند، داراى بيان ارشادى هستند و برهمان ضرورت عقلى تأكيد دارند.

امّا«اعلميّت»، «اعدليّت» و«اقدريّت» درمورد ولىّ فقيه گرچه خوب است، ولى عقلا شرط نيست، زيرا دخالت در امر حكومت ندارد، همچنان كه درامر قضاوت و يا تصدّى امور حسبيّه، اجتهاد و عدالت و قدرت شرط است، ولى قطعاً اعلميّت، اعدليّت و اقدريّت شرط نيست.

رواياتى كه اعلميّت را شرط دانسته و بيش ازده روايت است،اولا از ابعاد سه گانه «صدور»، «جهت صدور» و «دلالت» قابل بررسى است و ثانياً بهترين آنها سنداً و دلالتاً صحيحه عَيص بن القاسم است كه در آن حضرت صادق(ع) مى‌فرمايد: «... فواللّه‌ انّ الرجل ليكون له الغنم فيها الراعى فاذا وجد رجلا هو أعلم بغنمه من الّذى هو فيها يخرجه و يجيى‌ء بذلك الرّجل

(٥٧) سوره بقره،آيه٢٤٧.
(٥٨) همان، آيه١٢٤.