شك فى الاخيرتين عمل بالوهم (١٩)؛ امام محمد باقر(ع) فرمود: خدا ده ركعت نمازِ قرائت‌دار و بدون وهم(سهوناپذير) بر بندگان واجب كرد. پس از آن پيامبر خدا هفت ركعت بدون قرائت و وهم‌پذير بر آن‌ها افزود از اين رو اگر نمازگزار در دو ركعت نخست شك كند بايد نماز را اعاده كند تا به درستى اداى آن دو يقين كند و كسى كه در دو ركعت دوم شك كند، وظيفه‌اش عمل به وهم است.

همچنين فضيل بن يسار با سندى تام از امام صادق (ع) روايت كرده است كه پيامبر(ص) درموارد بسيارى قانون وضع مى‌كرد:: مانند دو ركعت آخر نماز و تحريم هر نوع شراب مست كننده علاوه بر خمر و غير اينها. (٢٠)

دوم‌ـ روايات وارده از اميرالموءمنين(ع) در باره وضع زكات در خصوص اسب:

به روايت محمد بن مسلم و زراره در سندى تام، امام صادق و امام باقر(ع) فرموده‌اند:

وضع اميرالموءمنين(ع) على العتاق الراعية فى كل فرس فى كل عام دينارين وجعل على البراذين ديناراً (٢١)؛ اميرالموءمنين(ع) بر اسبان چرنده زكات وضع كرد؛ زكات سالانه هر رأس اسب سوارى دو دينار و هر رأس اسب باركش يك دينار.

البته اين سخن برآن مبنا است كه اگر كسى غير از خدا حق داشته باشد قانون وضع كند فقط پيامبر است و امام چنين حقى ندارد يا اگر اين حق را براى امام نيز قائل شويم ـكما اين كه گاه از روايات اصول كافى باب «التفويض إلى الرسول والى الائمة» چنين حقى استشمام مى‌شودـ از منظر فقه اشكالى نيست در اين كه زكات اسب و ماليات آن اگر واجب بوده،حكم دايمى نبوده است، بلكه حكمى بوده ولايى و مخصوص زمان امام اميرالموءمنين(ع)، از اين

(١٩) همان، ج٥،ب١، من الخلل الواقع فى الصلاة، ج١، ص٢٩٩.
(٢٠) اصول كافى،ج١، باب التفويض إلى الرسول والائمة، ح٤،ص ٢٦٦ـ٢٦٧.
(٢١) وسائل الشيعه، ج٦،ب١٦،مما تجب فيه الزكاة،ح١، ص٥١.