فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢٢٣ - نقد تورم اصول و ديدگاههاى امام خمينى احمد مبلّغى
كه توسعه دادن بحثهاىِ مسأله اى كه ثمره داشتن آن واضح نيست، طولانى كردن و توسعه دادن به يك كار لغو است كه انجام آن توجيهى ندارد.
با توجه به آنچه گذشت افزايش عناوين در اصول نه تنها به افزايش تورّم اصول نمىانجامد كه برعكس گامى درجهت توسعه اصول و طرح انديشه هاى نو و كارامد دراين دانش است.
ب) حك و اصلاح نكردن عناوين موجود؛
عناوين تنها مجال بحث در باره مسائل را نمىگستراند، بلكه چگونگى شكل گيرى آنها رانيز تحت تأثير قرار مىدهد.از اين رو بايد از يك سو در انتخاب عناوينِ بحث، دقيق و عالمانه عمل كرد و از سوى ديگر عناوين غير فنّى موجود را حك و اصلاح نمود.
حك و اصلاح عناوين موجود گاه نتايج چشمگيرى را در زدودن بحثهاى زائد به بار مىنشاند.
ضوابط زير را مىتوان مبناى حركت در حك و اصلاح عناوين قرار داد:
١. شفاف كردن عنوان بحث؛
عنوان اگر سربسته و داراى ابهام باشد، بحث گاه به بيراهه مىافتد.عنوان مانند پرسشِ ابتداى بحث نقشى مهم در شكل گيرى آن دارد. اگر پرسش درست نباشد و يا نادرست مطرح شود، بحث، چارچوب و جهت درستى نخواهد يافت. عنوان نامناسب و نادرستِ نيز بحث كننده رابه طرح آنچه نبايد، مىكشاند؛ (١١)از اين رو برخى از عالمانِ اصول برضرورت شفاف بودن عنوان بحث تأكيد ورزيده اند:
اخذ العنوان المبهم... من محطّ النزاع غير جائز (١٢)؛
به كار گرفتن عنوان مبهم در محلّ نزاع روا نيست.
(١١) مجلّه حوزه، شماره ٨١ ـ ٨٢،ص١٧٨.
(١٢) تحريرات فى الاصول،ج٢،ص٢٨٩.