هرچند مرحوم مفيد نيز با همين روش به دفاع از فقه اماميه پرداخت، امّا فرصت نيافت جز به بررسى و دفاع از پاره اى احكام فقهى دست يازد. سيد مرتضى همه ابواب فقه و مهم ترين مسائل آنها را از نظر گذراند.وى با ابزارهاى عامّ استدلال كه مورد توافق طرفين باشد و دليل هاى مورد توافق خصم (عامه) به دفاع واحتجاج درمقابل آنان برخاست.

٢. سيّد مرتضى مبتكر منهجى كارآمد و منسجم دربحث دفاعى ـ مقارنه اى فقهى بود كه اصول آن منهج به ترتيب عبارت است از:

الف) بيان ديدگاه اماميّه و آراى مخالفان وپى جويى ديدگاه موافقان با اماميّه ـ اگر باشد ـ و درحقيقت تبيين صورت نزاع و محلّ آن.

ب) ارائه دليل بر ديدگاه اماميّه با تكيه برادلّه اى كه خصم همه آنها را به عنوان دليل هاى فقه (اصول فقه) پذيرفته است.

ج) ردّ و مناقشه قول و ادلّه عامّه واحتجاج با آنها به وسيله اصول متعارف خودشان.

اين شيوه بحث درخصوص روش دفاعى ـ مقارنه اى، ابتكار سيّد درفقه اماميّه است كه هنوز هم نو و قابل گسترش و دقت است و پس از او به رشد و گسترش علم الخلاف انجاميد و جايگاهى رفيع درفقه اماميّه يافت.

٣. به كارگيرى (٥٧)قواعد عامّه اصولى و اصول لفظيه و عمليّه از ديگر ابتكارات سيّد جهت استدلال فقهى و تفريع مسائل است.كمتر حكمى را در انتصار مى‌يابيم كه به نحوى

(٥٧) اين مورد و مورد بعد از آن را اگرچه بايد از ابتكارات اصولى سيد قلمداد نمود، ليكن به دليل جايگاه خاصى كه در فقه او دارد آن را در اينجا ذكرنموديم.