يك ـ چنان كه درانتصار نيز بارها سيّد متذكر شده (٥٦)، قبل از انتصار كتابى دربيان مسائل خلاف ميان اماميّه وعامه نوشته و درآن به طور مبسوط به استيفاى مطالب پرداخته است كه اين كتاب اكنون مفقود است.

شيوه بحث هاى مقارنه اى و تطبيقى ـ كه سيّد دربين اماميّه از مبتكران آن است ـ نيز اول بار درهمان كتاب بروز نموده است. پس اگر بخواهيم انتصار را منهجى ابتكارى درفقه مقارن و فقه الخلاف بدانيم، اشتباه است. امّا به هرحال درانتصار نيز سيّد به تبع روش غالب خويش ابتكاراتى داشته است؛هرچند دركتب ديگر نيز همان را به كار گرفته است. ما به خاطر رعايت هماهنگى و انسجام دربيان مطالب ودسترسى نداشتن به كتب مفقود ايشان،مجبور به درج همه اين ابتكارات درضمن همين كتاب شناسى انتصار هستيم.

دوـ سيّد مرتضى (ره) شاگرد مكتب كلامى فقهى شيخ مفيد است. بدين سبب درپاره اى از مبانى و مناهج فقهى وكلامى نيز تابع ايشان بوده است. امّا از آن جا كه تصنيف و تحليل وبسط آن مبانى و انديشه ها دركلّ فقه اماميّه عموماً به دست سيّد صورت گرفت، شايسته است او را ـ اگر آغازگر آن ابتكارات ندانيم ـ دست كم مبتكرى برجسته در فقه

(٥٥) ر.ك:ص٢٨٠وص٢٨١،م١٥٦.
(٥٦) ر.ك:همان،ص٩٤،١٠٥،٩٦،٩٩،١٠٦،١٠٧،١١٦،١١٩.