امام خمينى در بحثهاى اصولى گاه از واژه ها و قالبها و نكته هاى منطقى بهره گرفته است، تا هرچه بهتر انديشه اصولى را به سَمْت نتيجه درست هدايت كند.نگاهى به كتب اصولىِ وى درستى اين مطلب را آشكار مى‌كند. (٢٣)

فلسفه؛

بسيارى از بحثهاى اصولى، قواعد فلسفى را به كمك مى‌گيرند. اين بهره گيرى اخيراً رواج بيشترى پيدا كرده است.

آيا بهره گيرى درست است و آيا به تورم و افزايش آن در اصول نمى‌انجامد؟

بادقت و تحليل در بحثهاى امام خمينى به دست مى‌آيد كه وى استفاده از قواعد و دقتهاى فلسفى را به طور مطلق روا نمى‌داند. درمواردى آن را درست، و درمواردى نادرست مى‌شمرد. مى‌توان ديدگاه امام را چنين بيان كرد:

الف) دقّت فلسفى درنصوص شرعى براى برگرفتن انديشه و يا تكليفى اصولى، روا نيست؛ خواه براى كشف مقصودى باشد كه از مجموع‌عبارت بايد برگرفت و خواه براى فهم واژه اى باشد كه در عبارت به كار گرفته شده است.

نسبت دادن اين اعتقاد به امام از آن جهت است كه وى تصريح مى‌كند:

كتاب و سنت بر پايه معانىِ عرفى رايج و بازارى بنا شده است. (٢٤)

از همين رو دربحث مفهوم استثنا به برخى از انديشه هاى مطرح در باره كلمه توحيد (لا اله الا اللّه) توجه نشان مى‌دهد و ردّ آنها را با دقتهاى فلسفى روانمى‌داند و مى‌گويد:

الاجوبة الدقيقة الفلسفية و ان كانت صحيحة لكنها بعيدة عن اذهان اللعامة (٢٥)؛

پاسخهاى دقيق فلسفى گرچه درست است، اما از ذهن عامّه مردم به دور است.

(٢٣) ازباب نمونه مراجعه شود به: الرسائل،ج١،ص٢١٧ ـ ٢٢١ و انوار الهداية،ج٢،ص١٤٥.
(٢٤) الرسائل،ج٢،ص٩٧.
(٢٥) مناهج الاصول،ج٢،ص٢٦٢.