ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٧٨ - مباحث مربوط به جهان بينى

ناميده‌اند . هيچ يك از اين دو كتاب محتواى واقعى خود را بدون مطالعهء واقعى ديگرى نشان نمى دهد .
نتيجهء دوم
نتيجهء دوم - دقت در فلسفه و علل بيان كارى است كه خداوند متعال در كارگاه خلقت انجام داده است ، در مواردى متعدد از قرآن مجيد . اين بيان در حقيقت مهمترين كمك را براى جهانبينى ما انسانها انجام مى دهد و ما را از سرگشتگى در پيدا كردن حلقه‌هاى نخستين زنجير خلقت كه در گذشتهء بسيار بسيار دور تشكل پيدا كرده و حركت نموده و براه خود رفته‌اند ، رها مى سازد .
ما مى دانيم كه تاكنون در حدود چهارده نظريه در بارهء آغاز انفجار كهكشانها و ده‌ها نظريه در بارهء چون و چراى اين كار بزرگ كه صورت گرفته است ، بوجود آمده و واقعيت را آن چنانكه بطور جدى مى خواهيم روشن نساخته است .
بيانى كه خداوند در بارهء كار خود در عالم خلقت ابراز مى نمايد ، اگر چه همهء جزئيات سرگذشت خلقت و جريان مستمر آن را براى ما توضيح نمى دهد و آنرا بعهدهء كوششهاى حسى و تجربى و عقلانى ما مى گذارد ، ولى با اين حال چنانكه اشاره كرديم ما را از تشويش و سرگشتگى در شناخت آغاز و اصول اساسى خلقت نجات مى دهد .
شناخت محصولى از شيء براى خود و شيء براى ما
شناخت محصولى از شيء براى خود و شيء براى ما اين جمله كه « ما در نمايشنامهء بزرگ وجود هم بازيگريم هم تماشاگر » از فيلسوف چينى بنام لائوتسه بوسيلهء نيلزبوهر براى ما نقل شده است . از ديدگاه فلسفى همين مسئله را محمد بن محمد بن طرخان فارابى فيلسوف بزرگ اسلامى نيز مطرح نموده و در امتداد تاريخ فلسفه فلاسفهء مسلمين را بخود جلب كرده است . اين مسئله كه شايد مهمترين مسئلهء فلسفه و شناخت باشد ، فلاسفه و دانشمندان اسلامى را نيز بخود مشغول نموده با بيانات و اشكال مختلف آنرا مطرح نموده‌اند . ما بحث مشروح اين مسئله را در مجلد پنجم از اين ترجمه