ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢٧ - نتيجهء بيستم - وسائل هدايت تكوينى در اختيار خدا است نه در اختيار پيامبران
را كاملا ارزيابى ميكند ، توقع و انتظارش براى وصول به خواسته هايش در اين دنيا كه جايگاه تلاقى ماده و روح است ، از منطق عقلى تجاوز نمى كند .
آشنائى او با طبيعت انسانها و پايدار نبودن موضعگيرىها و موقعيتهاى گوناگون ، راه بهتر زيستن را براى او مى آموزد . هنگامى كه يك انسان هدايت يافت ، يك عرفان مثبت زندگى او را بشكل قانون در مى آورد ، باين معنى كه اگر از زندگى چنين شخصى قضايايى را بسازند ، آن قضايا بصورت قانون در مى آيد . از مختصات اساسى هدايت يكى هم اينست كه بداند : لا حَولَ وَلا قُوَّةَ الَّا بِاللَّه ( هيچ حركت و نيرويى بكار نمى فتد مگر با نظارت خداوندى و تحت سلطهء او ) :
< شعر > ازمّة الأمور طرّا بيده و الكلّ مستمدّة من مدده < / شعر > ملا هادى سبزوارى ( علل و شرايط و شئون همهء امور بطور كلى بدست خداونديست و استمداد همهء موجودات از مدد اوست ) .
اين هدايت يافته در عين تلاش و پويندگى خستگىناپذير در زندگى ، در دريائى از آرامش توكل و تكيه بر خدا ، « حيات معقول » خود را تأمين مى نمايد .
نتيجهء بيستم - وسائل هدايت تكوينى در اختيار خدا است نه در اختيار پيامبران ( آيهء شمارهء ٢٤ ) آنچه كه وظيفهء پيامبران و موضوع تعهد رسالت رسولان است ، تبليغ و بيان حقايق و تفكيك رشد از گمراهى و برداشتن موانع هدايت از سر راه جامعه ميباشد .
اما عوامل و وسايل تكوينى هدايت تكوينى از قدرت و عهدهء پيامبران خارج است . لذا گفته مى شود : معجزاتى كه پيامبران مى آورند ، براى اثبات صدق مدعا و در هم شكستن مقاومت منكران است ، نه براى بوجود آوردن هدايت در درون مردم . و چنانكه رشد و هدايت از ساختههاى مشيت الهى است ، همچنين وسايل طبيعى و روانى ( برون ذاتى و درون ذاتى ) رشد و هدايت نيز از او است .