ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١٤٤ - ترجمهء خطبهء سى و دوم

تفسير عمومى خطبهء سى و دوم
تفسير عمومى خطبهء سى و دوم ٣ - ايّها النّاس انّا قد اصبحنا فى دهر عنود و زمن كنود : ( اى مردم ، ما در روزگارى منحرف و زمانى پر از كفران قرار گرفته‌ايم ) .
چگونه روزگار عناد مى ورزد و زمان راه كفران پيش مى گيرد
چگونه روزگار عناد مى ورزد و زمان راه كفران پيش مى گيرد يقين است كه مقصود از روزگار و زمان در اين خطبهء مباركه آن كشش ذهنى نيست كه از حركات انتزاع مى گردد و با نظر به مختصات منظومهء شمسى و كهكشانها و استمرار محسوس در درون ، بزمان فلسفى و طبيعى و روانى تقسيم مى گردد . بلكه مقصود اهل آن روزگار و مردم آن زمان ميباشد كه أمير المؤمنين عليه السلام در نهج البلاغه بارها آنان را توصيف به جهل و حماقت و خودپرستى و جاىطلبى فرموده است . براى درك مراتب جهالت و رذالت و پستىهاى مردم آن زمان كه عناد و كفران در برابر حق از اوصاف آشكار آنها است ، از طرز رويارويى آن مردم با أمير المؤمنين ( ع ) و عكس العملى كه در برابر آن حضرت از خود نشان مى دادند ، مى توان بهره بردارى نمود .
آنان با كدامين زمامدار در رابطه بودند با زمامدارى كه : ١ - هر گونه قدرت و استعداد و امتيازى را كه خدا به او داده بود ، با كمال اخلاص و صميميت در راه سعادت دنيا و آخرت آن مردم بكار انداخته بود .
٢ - زمامدارى كه هيچ سود مادى و مقامى و اعتبارى از آنان نگرفت ،