ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢٥٢ - ٧ - هنر در حيات معقول

مزيت بسيار مهم نيز برخوردار است كه مى تواند اشراف و نظاره بر جهان داشته آنرا تفسير و توجيه نمايد . اين فعاليت ذهنى و اشراف و نظاره يك نتيجهء ضرورى كه بوجود خواهد آورد ، اينست كه يك حكمت و مشيت والائى اين جهان را بيك مقصد عالى بحركت در آورده و بوسيلهء قوانين آن را بسوى آن مقصد مى راند ، زيرا بهر جزئى از جهان كه در حال رابطه با ديگر اجزاء بنگرد ، تصديق ميكند كه :
< شعر > قطره اى كز جويبارى مى رود از پى انجام كارى مى رود < / شعر > آن اصول جهان بينى كه بر اين مبنا قابل درك و پذيرش قرار مى گيرد ، بدون ترديد وارد سطوح عميق روانى آدمى مى گردد و حيات او را تفسير و توجيه مى نمايد .
اين حيات توجيه شد به مقصد عالى هستى « حيات معقول » ناميده مى شود .
٧ - هنر در حيات معقول مباحث مربوط به هنر را در رساله اى بنام « فلسفهء هنر از ديدگاه اسلام » مطرح نموده‌ايم . در آن مباحث سه نظريهء اساسى را در بارهء هنر مورد بررسى قرار داده‌ايم كه عبارتند از : ١ - هنر براى هنر ٢ - هنر براى انسان ٣ - هنر براى انسان در حيات معقول در تفسير نظريهء سوم نخست هدف زندگى و زندگى هدفدار را باين نحو تعريف كرده‌ايم : آرمانهاى زندگى گذران را با اصول « حيات معقول » اشباع نمودن و شخصيت انسانى را در تكاپو بسوى ابديت كه به فعليت - رسانندهء همهء ابعاد روحى در جاذبهء پيشگاه الهى است بثمر رسانيدن . زندگى هدفدار كه همان « حيات معقول » است ، عبارت از حيات آگاهانه اى كه نيروها و فعاليتهاى جبرى و جبرنماى زندگى طبيعى را با برخوردارى از رشد آزادى شكوفان در اختيار ، در مسير هدفهاى تكاملى نسبى تنظيم نموده ، شخصيت انسانى را كه تدريجا در اين گذرگاه ساخته مى شود وارد هدف اعلاى زندگى مى نمايد . اين هدف اعلا شركت در آهنگ كلى هستى وابسته به كمال برين