ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١٤ - نتيجهء چهارم - يكى از ابعاد سازندهء روان ما ، عبارتست از ظرفيت در برابر ناگواريها و ناملائمات زندگى

برنامه‌هاى اصلاحى كه روى كاغذ نوشته مى شود ، از نظر زمامدار بىارزشتر از آن كاغذيست كه با نوشتن آن برنامه‌ها باطل شده است » . [١] البته نبايد از اين نكته غفلت كرد كه اگر شرايط زندگى اجتماعى مناسبى بوجود بيايد ، فطرتهاى پاك و وجدانهاى دست نخورده و عقول منطق طلب انسانها ، كه جلوه گاه مشيت الهى مى باشند ، بخوبى مى توانند صلاح و فساد زندگى خود را تشخيص بدهند ، ولى در عين حال براى بكار انداختن آن فطرتها و وجدانها و عقول ، راهنمايان كاملا وارسته از آلودگيهاى طبيعت ناآگاه و هواهاى نفسانى ضرورت دارد . بنا بر اين ، هدايت خداوندى كه بوسيلهء پاكداشت درون و دستورات راهنمايان الهى ارائه مى شود ، براى بدست آوردن معرفت صحيح و عمل سازنده لزوم قطعى دارد .
نتيجهء چهارم - يكى از ابعاد سازندهء روان ما ، عبارتست از ظرفيت در برابر ناگواريها و ناملائمات زندگى .
بىظرفيتى و تنگ نظرى و تنگ حوصله گى ، عامل نيرومنديست براى رنگارنگ شدن در زندگى و خود باختن در برابر حوادث بزرگ و تغيير سريع موقعيتها . اين بىظرفيتى كه موجب گريز و خالى كردن سنگر در برابر مشكلات و حوادث بزرگ است ، مانعى محكم از باز شدن ابعاد فهم و تجربه اندوزى و درك واقعيات ايجاد ميكند . در صورتى كه مقاومت معقول در فراز و نشيب - هاى زندگى ، موجب آگاهى انسان به سطوح مختلف آن فراز و نشيبها گشته و مى تواند بر معرفت و چاره جوئيهاى انسان در برابر مشكلات و حوادث بيفزايد .
آيهء شماره ٣ اين اصل را متذكر مى شود كه مقاومت و خود نباختن در برابر ناگواريها ، علامت هدايت شدن است . يعنى استقامت و پايدارى يك انسان دليل قدرت شخصيت و فعاليت عقلانى او در « حيات معقول » است .
اگر نوع انسانى تن به فداكارى و گذشت و استقامت در برابر مشكلات جهان

[١] ماجراها و نفوذ ايده‌ها ص ٣١ از متن انگليسى - و ايتهد .