الصحيح من سيرة الإمام علي (عليه السلام)
(١)
٧ ص
(٢)
٤٧ ص
(٣)
٨٥ ص
(٤)
١٣١ ص
(٥)
١٧١ ص
(٦)
٢٠٧ ص
(٧)
٢٣١ ص
(٨)
٢٦٩ ص
(٩)
٣٠٥ ص
(١٠)
٧ ص
(١١)
٩ ص
(١٢)
١٧ ص
(١٣)
١٨ ص
(١٤)
٢٠ ص
(١٥)
٢١ ص
(١٦)
٢٢ ص
(١٧)
٢٣ ص
(١٨)
٢٣ ص
(١٩)
٢٥ ص
(٢٠)
٩٠ ص
(٢١)
٩١ ص
(٢٢)
٩٢ ص
(٢٣)
٩٣ ص
(٢٤)
٩٤ ص
(٢٥)
٩٥ ص
(٢٦)
٩٦ ص
(٢٧)
٩٧ ص
(٢٨)
٩٨ ص
(٢٩)
٩٩ ص
(٣٠)
١٧٠ ص
(٣١)
١٧١ ص
(٣٢)
١٧٢ ص
(٣٣)
١٧٣ ص
(٣٤)
١٧٤ ص
(٣٥)
١٧٥ ص
(٣٦)
١٧٦ ص
(٣٧)
١٧٧ ص
(٣٨)
٤٧ ص
(٣٩)
١٧٩ ص
(٤٠)
١٨٠ ص
(٤١)
١٨١ ص
(٤٢)
١٨٢ ص
(٤٣)
١٨٣ ص
(٤٤)
١٨٤ ص
(٤٥)
١٨٥ ص
(٤٦)
١٨٦ ص
(٤٧)
١٨٧ ص
(٤٨)
١٨٨ ص
(٤٩)
١٨٩ ص
(٥٠)
٢٠٠ ص
(٥١)
٢٠١ ص
(٥٢)
٢٠٢ ص
(٥٣)
٢٠٣ ص
(٥٤)
٢٠٤ ص
(٥٥)
٢٠٥ ص
(٥٦)
٢٠٦ ص
(٥٧)
٢٠٧ ص
(٥٨)
٢٠٨ ص
(٥٩)
٢٠٩ ص
(٦٠)
٢١٠ ص
(٦١)
٢١١ ص
(٦٢)
٢١٢ ص
(٦٣)
٨٥ ص
(٦٤)
٢١٤ ص
(٦٥)
١٣١ ص
(٦٦)
٢١٥ ص
(٦٧)
٢١٦ ص
(٦٨)
٢١٧ ص
(٦٩)
٢١٨ ص
(٧٠)
٢١٩ ص
(٧١)
٢٢٠ ص
(٧٢)
٢٢١ ص
(٧٣)
٢٢٢ ص
(٧٤)
٢٢٣ ص
(٧٥)
٢٢٤ ص
(٧٦)
٢٢٥ ص
(٧٧)
٢٢٦ ص
(٧٨)
٢٢٧ ص
(٧٩)
٢٢٨ ص
(٨٠)
٢٢٩ ص
(٨١)
٢٣٠ ص
(٨٢)
٢٣١ ص
(٨٣)
٢٣٢ ص
(٨٤)
٢٣٣ ص
(٨٥)
٢٣٤ ص
(٨٦)
٢٣٥ ص
(٨٧)
٢٣٦ ص
(٨٨)
٢٣٧ ص
(٨٩)
٢٣٨ ص
(٩٠)
٢٣٩ ص
(٩١)
٢٣٠ ص
(٩٢)
٢٣١ ص
(٩٣)
١٧١ ص
(٩٤)
٢٣٣ ص
(٩٥)
٢٣٤ ص
(٩٦)
٢٣٥ ص
(٩٧)
٢٣٦ ص
(٩٨)
٢٣٧ ص
(٩٩)
٢٣٨ ص
(١٠٠)
٢٣٩ ص
(١٠١)
٢٥٠ ص
(١٠٢)
٢٥١ ص
(١٠٣)
٢٥٢ ص
(١٠٤)
٢٥٣ ص
(١٠٥)
٢٥٤ ص
(١٠٦)
٢٥٥ ص
(١٠٧)
٢٥٦ ص
(١٠٨)
٢٥٧ ص
(١٠٩)
٢٥٨ ص
(١١٠)
٢٥٩ ص
(١١١)
٩٠٠ ص
(١١٢)
٩٠١ ص
(١١٣)
٢٠٧ ص
(١١٤)
٩٠٣ ص
(١١٥)
٩٠٤ ص
(١١٦)
٩٠٥ ص
(١١٧)
٩٠٦ ص
(١١٨)
٩٠٧ ص
(١١٩)
٩٠٨ ص
(١٢٠)
٩٠٩ ص
(١٢١)
٩١٠ ص
(١٢٢)
٩١١ ص
(١٢٣)
٩١٢ ص
(١٢٤)
٩١٣ ص
(١٢٥)
٩١٤ ص
(١٢٦)
٩١٥ ص
(١٢٧)
٩١٦ ص
(١٢٨)
٢٣١ ص
(١٢٩)
٩١٨ ص
(١٣٠)
٢٦٩ ص
(١٣١)
٩١٩ ص
(١٣٢)
٩٢٠ ص
(١٣٣)
٩٢١ ص
(١٣٤)
٩٢٢ ص
(١٣٥)
٩٢٣ ص
(١٣٦)
٩٢٤ ص
(١٣٧)
٩٢٥ ص
(١٣٨)
٩٢٦ ص
(١٣٩)
٩٢٧ ص
(١٤٠)
٩٢٨ ص
(١٤١)
٩٢٩ ص
(١٤٢)
٩٣٠ ص
(١٤٣)
٩٣١ ص
(١٤٤)
٩٣٢ ص
(١٤٥)
٩٣٣ ص
(١٤٦)
٩٣٤ ص
(١٤٧)
٩٣٥ ص
(١٤٨)
٩٣٦ ص
(١٤٩)
٩٣٧ ص
(١٥٠)
٣٠٥ ص
(١٥١)
٩٣٩ ص
(١٥٢)
٩٤٠ ص
(١٥٣)
٩٤١ ص
(١٥٤)
٩٤٢ ص
(١٥٥)
٩٤٣ ص
(١٥٦)
٩٤٤ ص
(١٥٧)
٩٤٥ ص
 
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص

الصحيح من سيرة الإمام علي (عليه السلام) - العاملي، جعفر مرتضى - الصفحة ٦٢

فكيف يمكن تفسير قول أمير المؤمنين (عليه السلام) هنا: أن ‌الصلاة لم تنزل على غير نبينا، وعلى غير هذه الأمة؟!‌

وقد ىجاب: بأن الصلاة التي نزلت قبل رسول الله (صلى الله عليه ‌وآله) هي الدعاء والابتهال. ولم تكن بهذه الكيفية التي نعرفها..‌

ويرد على هذه الإجابة: أنها مجرد دعوى بلا دليل، بل نجد في القرآن ‌ما يدل على أن الدين الذي شرعه الله لنا هو نفسه الذي شرعه لنوحٍ ‌وإبراهيم، وموسى وعيسى. فقد قال تعالى: ‌‌{شَرَعَ لَكُمْ مِنَ ‌الدِّينِ مَا وَصَّى بِهِ نُوحًا وَالَّذِي أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ وَمَا وَصَّيْنَا بِهِ إِبْرَاهِيمَ وَمُوسَى ‌وَعِيسَى أَنْ أَقِيمُوا الدِّينَ وَلَا تَتَفَرَّقُوا فِيهِ}‌‌[١].‌

وقال تعالى: ‌‌{ثُمَّ أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ أَنِ اتَّبِعْ مِلَّةَ إِبْرَاهِيمَ ‌حَنِيفًا}‌‌[٢]. والآيات في هذه المعنى كثيرة.‌

ولعل الإجابة الأقرب عن ذلك هي:‌

أن ظاهر كلام أمير المؤمنين (عليه السلام) هو: أن الصلوات الخمس ‌اليومية، بهذا العدد من الركعات لكل وقت، وفي خصوص هذه ‌الأوقات، وبما لها من خصوصيات تفصيليه، لم تكلف بها الأمم السابقة، ‌ولم ينزل الأمر الإلزامي بها على أولئك الأنبياء ليبلغوه إلى أممهم.‌

وإن كان الأنبياء أنفسهم ربما كانوا يمارسونها طوعاً ويؤدونها بما لها من ‌


[١] الآية ١٣ من سورة الشورى.‌

[٢] الآية ١٢٣ من سورة النحل.‌