الصحيح من سيرة الإمام علي (عليه السلام)
(١)
٧ ص
(٢)
٤٧ ص
(٣)
٨٥ ص
(٤)
١٣١ ص
(٥)
١٧١ ص
(٦)
٢٠٧ ص
(٧)
٢٣١ ص
(٨)
٢٦٩ ص
(٩)
٣٠٥ ص
(١٠)
٧ ص
(١١)
٩ ص
(١٢)
١٧ ص
(١٣)
١٨ ص
(١٤)
٢٠ ص
(١٥)
٢١ ص
(١٦)
٢٢ ص
(١٧)
٢٣ ص
(١٨)
٢٣ ص
(١٩)
٢٥ ص
(٢٠)
٩٠ ص
(٢١)
٩١ ص
(٢٢)
٩٢ ص
(٢٣)
٩٣ ص
(٢٤)
٩٤ ص
(٢٥)
٩٥ ص
(٢٦)
٩٦ ص
(٢٧)
٩٧ ص
(٢٨)
٩٨ ص
(٢٩)
٩٩ ص
(٣٠)
١٧٠ ص
(٣١)
١٧١ ص
(٣٢)
١٧٢ ص
(٣٣)
١٧٣ ص
(٣٤)
١٧٤ ص
(٣٥)
١٧٥ ص
(٣٦)
١٧٦ ص
(٣٧)
١٧٧ ص
(٣٨)
٤٧ ص
(٣٩)
١٧٩ ص
(٤٠)
١٨٠ ص
(٤١)
١٨١ ص
(٤٢)
١٨٢ ص
(٤٣)
١٨٣ ص
(٤٤)
١٨٤ ص
(٤٥)
١٨٥ ص
(٤٦)
١٨٦ ص
(٤٧)
١٨٧ ص
(٤٨)
١٨٨ ص
(٤٩)
١٨٩ ص
(٥٠)
٢٠٠ ص
(٥١)
٢٠١ ص
(٥٢)
٢٠٢ ص
(٥٣)
٢٠٣ ص
(٥٤)
٢٠٤ ص
(٥٥)
٢٠٥ ص
(٥٦)
٢٠٦ ص
(٥٧)
٢٠٧ ص
(٥٨)
٢٠٨ ص
(٥٩)
٢٠٩ ص
(٦٠)
٢١٠ ص
(٦١)
٢١١ ص
(٦٢)
٢١٢ ص
(٦٣)
٨٥ ص
(٦٤)
٢١٤ ص
(٦٥)
١٣١ ص
(٦٦)
٢١٥ ص
(٦٧)
٢١٦ ص
(٦٨)
٢١٧ ص
(٦٩)
٢١٨ ص
(٧٠)
٢١٩ ص
(٧١)
٢٢٠ ص
(٧٢)
٢٢١ ص
(٧٣)
٢٢٢ ص
(٧٤)
٢٢٣ ص
(٧٥)
٢٢٤ ص
(٧٦)
٢٢٥ ص
(٧٧)
٢٢٦ ص
(٧٨)
٢٢٧ ص
(٧٩)
٢٢٨ ص
(٨٠)
٢٢٩ ص
(٨١)
٢٣٠ ص
(٨٢)
٢٣١ ص
(٨٣)
٢٣٢ ص
(٨٤)
٢٣٣ ص
(٨٥)
٢٣٤ ص
(٨٦)
٢٣٥ ص
(٨٧)
٢٣٦ ص
(٨٨)
٢٣٧ ص
(٨٩)
٢٣٨ ص
(٩٠)
٢٣٩ ص
(٩١)
٢٣٠ ص
(٩٢)
٢٣١ ص
(٩٣)
١٧١ ص
(٩٤)
٢٣٣ ص
(٩٥)
٢٣٤ ص
(٩٦)
٢٣٥ ص
(٩٧)
٢٣٦ ص
(٩٨)
٢٣٧ ص
(٩٩)
٢٣٨ ص
(١٠٠)
٢٣٩ ص
(١٠١)
٢٥٠ ص
(١٠٢)
٢٥١ ص
(١٠٣)
٢٥٢ ص
(١٠٤)
٢٥٣ ص
(١٠٥)
٢٥٤ ص
(١٠٦)
٢٥٥ ص
(١٠٧)
٢٥٦ ص
(١٠٨)
٢٥٧ ص
(١٠٩)
٢٥٨ ص
(١١٠)
٢٥٩ ص
(١١١)
٩٠٠ ص
(١١٢)
٩٠١ ص
(١١٣)
٢٠٧ ص
(١١٤)
٩٠٣ ص
(١١٥)
٩٠٤ ص
(١١٦)
٩٠٥ ص
(١١٧)
٩٠٦ ص
(١١٨)
٩٠٧ ص
(١١٩)
٩٠٨ ص
(١٢٠)
٩٠٩ ص
(١٢١)
٩١٠ ص
(١٢٢)
٩١١ ص
(١٢٣)
٩١٢ ص
(١٢٤)
٩١٣ ص
(١٢٥)
٩١٤ ص
(١٢٦)
٩١٥ ص
(١٢٧)
٩١٦ ص
(١٢٨)
٢٣١ ص
(١٢٩)
٩١٨ ص
(١٣٠)
٢٦٩ ص
(١٣١)
٩١٩ ص
(١٣٢)
٩٢٠ ص
(١٣٣)
٩٢١ ص
(١٣٤)
٩٢٢ ص
(١٣٥)
٩٢٣ ص
(١٣٦)
٩٢٤ ص
(١٣٧)
٩٢٥ ص
(١٣٨)
٩٢٦ ص
(١٣٩)
٩٢٧ ص
(١٤٠)
٩٢٨ ص
(١٤١)
٩٢٩ ص
(١٤٢)
٩٣٠ ص
(١٤٣)
٩٣١ ص
(١٤٤)
٩٣٢ ص
(١٤٥)
٩٣٣ ص
(١٤٦)
٩٣٤ ص
(١٤٧)
٩٣٥ ص
(١٤٨)
٩٣٦ ص
(١٤٩)
٩٣٧ ص
(١٥٠)
٣٠٥ ص
(١٥١)
٩٣٩ ص
(١٥٢)
٩٤٠ ص
(١٥٣)
٩٤١ ص
(١٥٤)
٩٤٢ ص
(١٥٥)
٩٤٣ ص
(١٥٦)
٩٤٤ ص
(١٥٧)
٩٤٥ ص
 
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص

الصحيح من سيرة الإمام علي (عليه السلام) - العاملي، جعفر مرتضى - الصفحة ١٩٨

مرهون بقبولهم لها, فلما لم يقبلوها لم يفرضها عليهم..‌

‌٣ ـ وفي مقابل ذلك, فإن قبول رسول الله (صلى الله عليه وآله) وأمته ‌بها وبحمل ثقلها قد جعلهم مستحقين لرفعها عنهم, وأهلاً لتخفيفات في ‌نواحٍ أخرى كانت هي الأخرى ثقيلة عليهم.‌

وقد حباهم الله تعالى بهذا التخفيف بالفعل.. ولو أن الأمم الأخرى ‌قبلت ما قبلته هذه الأمة لكانت قد فازت بالتخفيف الذي فازت به هذا ‌الأمة, ولكان الله تعالى قد وضعها عنهم أيضاً.‌

‌٤ ـ إن الإصر والثقل الذي كان في الأمم السالفة لم يكن إلى حد يمنع ‌من التكليف. لأنه لم يتجاوز حدود الوسع. فلا مجال للسؤال الذي يقول: ‌كيف يحمل الله الناس ما لا يطيقون؟! وهو الذي يقول: ‌‌{لَا ‌يُكَلِّفُ اللهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا}‌؟![١].‌

وقد جاءت هذه الآية المباركة على سبيل ضرب القاعدة, وإعطاء ‌الضابطة, وهي لا تختص بأمة دون أمة, ولا بنبي دون نبي. وسيأتي في ‌هذه الرواية نفسها التي ذكرناها في الفصل السابق أن الله تعالى قال لنبيه: ‌(وذلك حكمي في جميع الأمم أن لا أكلف خلقاً فوق طاقتهم).‌

المؤاخذة بالخطأ والنسيان:‌

وبعد, فإن ظاهر النص المتقدم في الفصل السابق: أن الله سبحانه قد ‌


[١] الآية ٦٢ من سورة المؤمنون.‌