نقدی بر مارکسیسم
 
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص

نقدی بر مارکسیسم - مطهری، مرتضی - الصفحة ٧٢

کمی ، همه اینها تحول است ولی انقلاب عبارت از همان تبدیل به کیفیت و تغییر ماهیت دادن است ، و لهذا اینها مخالف تحول و طرفدار انقلابند ، یعنی مخالف تغییرهای تدریجی و طرفدار انقلاب هستند ، به این معنی که‌ تحول تدریجی را هم مقدمه‌ای برای انقلاب قبول می‌کنند ، می‌گویند : این‌ تغییرات تدریجی هر چه پیدا بشود ارزش ندارد و جامعه را به کمال نمی‌ رساند ، جامعه آن وقت به کمال می‌رسد که از این مرحله بگذرد و وارد مرحله‌ جدید بشود ، به همین دلیل اینها با اصلاحات مثل بیمارستان ساختن و دار الایتام ساختن و نظایر این کارها مخالفند ، هر چند که اصلاحات در جهت‌ بهبود وضع هم باشد ، ولی چون مانع انقلاب می‌شود ، با آن مخالف هستند ، برای اینکه آن بغض‌ها ، آن کینه‌ها ، آن خشونتها ، فرو نشیند ، بنابراین‌ مردم باید هرچه بیشتر محرومیت بکشند ، تا نارضائی از وضع موجود بالا بگیرد و انقلاب زودتر انجام شود ، از نظر اینها اصلاحات یک نوع تخدیر است ، چون تا حدودی آرامش ایجاد می‌کند . آنگاه آندره پی‌یتر به توضیح‌ پیدایش عالم از نظر مارکس اشاره کرده و می‌گوید : " پس بدین ترتیب توضیح زندگی عالم در خود عالم نهفته است . برای جهانی که خود خودش را خلق می‌کند دیگر نیازی به " خالق " نیست‌ . مارکس اعلام می‌دارد " تناسل خودرو تنها طریقه عملی رد نظریه خلقت‌ است " . در مورد اینکه بدانیم آیا این مسئله دوباره در یک سطح بالاتر ظهور نخواهد کرد یعنی این نیروی مرموز که خود مولد عالم است از کجا ناشی‌ می‌شود ، مکتب مارکس از طرح این سؤال خودداری می‌کند یا به عبارت بهتر مسئله را با همانند ساختن این نیرو با خود ماده حل می‌کند . مادی گرائی‌ این مکتب نیز در همین است " . در این قسمت آندره پی یتر به یک مطلبی‌ اشاره کرده است ولی بیانی که به کار برده است خیلی جالب نیست . مقصودش این است که وقتی مارکسیسم می‌گوید هر چیزی به طور ضرورت پشت سر چیز دیگر به وجود می‌آید این سؤال مطرح می‌شود که خوب ، آن نیروئی که این‌ شیئی را به وجود می‌آورد چیست . بالاخره مارکسیسم به خلق اشیاء و به وجود آمدن آنها معترف است ، اکنون می‌پرسیم وقتی که شیئی خلق می‌شود ناچار باید نیروئی باشد که شیئی را خلق کند ، آن نیروی مرموز خلق کننده چیست ؟ به عبارت دیگر می‌خواهد بگوید ما یک ماده‌ای داریم و یک نیروئی که علم‌ هم ماده و نیرو را به عنوان " اصل قبول می‌کند ، و همانطور که ما می‌گوئیم‌ نیرو آن است که می‌دهد و ماده آن است که می‌پذیرد . پس اینکه گفته می‌شود ماده خودش خودش را خلق می‌کند به این معنی است که ماده با یک نیرو خودش را خلق می‌کند ، اکنون این سؤال مطرح می‌شود که این نیرو از کجا آمده‌ است . آندره پی یتر می‌گوید مارکس از طرح این مسئله خودداری کرده است و با همانند ساختن این نیرو با خود ماده مسئله را حل می‌کند . یعنی مارکس‌ ناچار است بگوید هر چه که ما درباره ماده می‌گوئیم درباره نیرو هم‌ می‌گوئیم ، زیرا ما این حکم را درباره هر پدیده‌ای می‌گوئیم که در ذات‌ خودش ضد خودش را پرورش می‌دهد . این سخنی است که آندره پی یتر می‌گوید ولی ظاهرا مارکسیستها تفاوتی میان ماده و نیرو قائل نیستند ، به هر حال‌ آنها این مسئله را با