نقدی بر مارکسیسم
 
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص

نقدی بر مارکسیسم - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٢٤

نظری به کتاب " جدال با مدعی " :

در کتابی بنام " جدال با مدعی " درباره مسئله پوچی و عدم پوچی نسبة خوب بحث شده است ، برای اینکه طرز تفکر مارکسیستها روشن شود قسمتهائی‌ از آن کتاب نقل میشود . در این کتاب از سؤال کننده بعنوان " مدعی " یاد میشود و از پاسخ دهنده بنام " مجادل " . مدعی ، مدعی است که زندگی‌ اساسا پوچ است ، و همیشه بدبختی و تیره روزی برای انسان آورده است و امیدی هم نیست که غیر از این چیزی باشد ، بنابراین ، وظیفه یک انسان‌ خردمند که به کمال خردمندی و علو فرهنگی رسیده باشد و بخواهد یک کار خردمندانه‌ای انجام داده باشد اینستکه اساسا با زندگی مبارزه کند و ریشه‌ آنرا قطع کند ، و همچنین اگر جامعه‌ای به این مقام شامخ خردمندی برسد باید دست به خودکشی بزند . معلوم است که اولین حرفی که به این شخص گفته میشود اینستکه اگر در ادعایت صادق هستی چرا خودت دست به خودکشی نمیزنی ؟ و [ لذا ] گفته‌ میشود : اینها مانند " ایده‌آلیستها " هستند که در عمل برخلاف مدعای‌ خویش رفتار میکنند و در واقع مدعای خویش را نقض میکنند . ولی اشکال بر اینها وارد نیست و خودکشی نکردن آنها مدعای آنها را نقض نمی کند ، زیرا که مدعای آن‌ها اینست که مقتضای خردمندی و علو فرهنگی اقدام به خودکشی‌ است و این ادعا منافات ندارد با این که در ضمن اعتراف کنند که انسان‌ اسیر حب بقاء و عشق به حیات نیز می‌باشد ، هر چند که به مقتضای خرد ، این عشق و علاقه را مضر و سبب بدبختی میداند و گاهی هم آرزو میکند که‌ ایکاش این عشق از دل او بیرون رود ولی نمیتواند خودش را از چنگال این‌ عشق رها بکند ، و گاهی وقتها خودش با خودش در جدال است عقلش با غریزه‌اش در جدال است ، عشق به حیات یک عشق درونی است در انسان و انسان را جبرا به سوی خودش میکشد ، و منافات ندارد که عقل و خرد انسان‌ یک جور حکم کند و غریزه انسان جور دیگری و مقایسه کردن وضع اینها با شکاکان غلط است ، چون در کار شک ، همه چیز مربوط به عقل و فکر است و به دو ناحیه مربوط نیست . بعد ، مجادل که میخواهد به مدعی جواب بدهد ، اینجور استدلال می‌کند و به‌ بیانی از راسل استناد میکند که میگوید : اشیاء بر دو قسمند ، بعضی دارای‌ ارزش درونی هستند و بعضی ارزش بیرونی [ مقصود همان ارزش با لذات و بالغیر است ] . مثلا عمل کشاورزی که برای تولید گندم است و تولید گندم‌ برای بدست آوردن آرد و خمیر و بالنتیجه نان ، و بدست آوردن نان برای‌ خوردن و زنده ماندن و زنده ماندن دیگر چرا ندارد و همه چراها لازم نیست‌ به یک چرائی منتهی شود ، چراها بالاخره به یک امر بالذات منتهی میشود ، و این ، معنایش اینستکه نان برای انسان ارزش دارد برای ادامه زندگی ولی‌ ادامه زندگی بذاته ارزش دارد . و اگر بخواهیم با تعبیرات خودمان مطلب‌ را ادا کنیم میگوییم : اساسا ارزش داشتن جز ملایمت با ذات انسان معنای‌ دیگری ندارد . اینکه انسان ذات را دوست دارد ، اختیاری انسان نیست و " چرا " در مورد آن معنی ندارد ، چون " چرا " در مورد اختیاری می‌آید ، انسان آفریده شده است با این حالت که خودش را دوست دارد و به حیات‌ خویش علاقه دارد ،