پولیتزر باید دید که او کدام تفسیر را انتخاب کرده و آیا دچار تناقض‌ شده است یا خیر ، ژرژ پولیتزر در کتاب " اصول مقدماتی فلسفه " [١] می‌گوید : " از نظر متافیزیک زندگی زندگی است ، مرگ مرگ است ، اما از نظر دیالکتیک ایندو از یکدیگر جدا نیستند ، مرگ ادامه زندگی است ( یعنی زندگی به مرگ تبدیل پیدا کرده است ) و زندگی هم از مرگ ناشی‌ میشود ، زندگی و مرگ از یکدیگر جدا نبوده پیوسته به یکدیگر تبدیل میشوند ( که این ، با طرز تفکر دکتر ارانی جور در می‌آید ) و امور به شکل تضاد با خود در می‌آیند .
در بند ٢ تحت عنوان تبدیل عوامل به ضد خود بحث کرده ، و تبدیل صحیح‌ به غلط و تبدیل غلط به صحیح ( که همه‌اش هم غلط است ) را مطرح کرده و نتیجه میگیرد که نه تنها امور به یکدیگر تبدیل میشوند بلکه هیچ امری به‌ تنهائی همان که هست باقی نمی ماند و عبارت از چیزی خواهد بود که شامل‌ ضد خودش نیز هست . هر چیز آبستن ضد خود می‌باشد . امور عالم در عین حال‌ ، هم خود و هم ضد خود هستند . یک قضیه را اگر به شکل دائره فرض کنیم‌ یک قوه آنرا به سوی قوای حیاتی میراند به این ترتیب‌که از داخل به خارج‌ فشار می‌آورد ( انبساط ) و در عین حال قوای دیگر وجود دارد که آنرا به‌ جهت دیگر میکشاند یعنی به طرف مرگ به این صورت که از خارج به مرکز فشار می‌آورد ( انقباض ) بنابراین درون هر چیز را قوای متخالف گرفته‌ است ، هر حرکتی ناشی از قوای متخالف میباشد : یکی از جهت اثبات ، یکی‌ از جهت نفی ، یکی از طرف زندگی ، یکی از طرف مرگ . در هر چیزی قوای‌ جاندار اثبات و نفی وجود دارد و بین اثبات و نفی تضاد موجود است .
تحول و تغییر امور از آن جهت است که دارای تضاد میباشند . این مطلب‌ تقریبا مقدمه‌ایست برای بند . ٣ در بند ٣ تحت عنوان اثبات ، نفی ، نفی در نفی میگوید : " هر گاه‌ تخمی را که زیر مرغ است در نظر بگیریم ، دیده میشود در تخم نطفه‌ای هست‌ که در هوای مساعد و شرائط مخصوص نشو و نما میکند . این نطفه در حین رشد جوجه میشود ، به این ترتیب که نطفه بمنزله نفی تخم است . بخوبی دیده‌ می‌شود که در داخل تخم دو قوه موجود است : یکی آنکه میخواهد تخم را به‌ حالت خود نگهدارد و دیگری قوه‌ای که مایل است تخم را به جوجه تبدیل کند از این رو ، تخم با خودش سازگار نیست . حرفش تا اینجا با نظر ارانی‌ جور در نمی آید .
بعد می‌گوید : " چیزی که از نفی مشتق میشود . حالت اثبات پیدا میکند ، جوجه اثباتی است که از نفی تخم خارج میشود . این یکی از مراحل تکامل‌ است مرغ از تغییر شکل جوجه بوجود می‌آید ، و در خلال این تحول بین قوائی‌ که میخواهند جوجه را به همین حال نگهدارند و قوائی که میخواهند جوجه را به مرغ تبدیل کنند . تضاد و کشمکش است " ! از اینجا به بعد تناقضگوئیش شروع میشود . میگوید : " مرغ نفی جوجه است " ( با اینکه‌ طبق حرفهای قبل نفی جوجه قوائی بود که میخواست آنرا به مرغ تبدیل کند ) و جوجه بنوبه خود محصول نفی خود میباشد ، پس مرغ نفی است و این شیوه‌ عمومی تکامل

[١] فصل ٤ ، قانون ٣ ، بند . ١