نمایش صرفا مرامی از انسان و جهان محدود شود ، آنها قصد داشتند یک‌ موجود اجتماعی مجسم در زمان را جایگزین موجود انتزاعی فوئر باخ کنند .
احساس مذهبی که فوئرباخ آن را همچو رویائی بیرون از زمان تصور می‌کرد برای مریدان وی تبدیل به یک محصول اجتماعی می‌شد وابسته به شکل معینی از جامعه بود و برای الغای آن احساس می‌بایستی ابتدا آن جامعه را نابود کرد.
بنابراین آنها از انتقاد دینی به انتقاد اجتماعی می‌گذشتند و از مادی‌ گرائی فلسفی به مادی گرائی اقتصادی " [١]

&gt سؤال کننده : قانون ، هیچی، یک دریافت‌هائی است که ما از خارج داریم. جواب : شما می‌گویید " قانون " . در خارج که قانون وجود ندارد ، چون‌ قانون یک کلیت است ، این کلیت را ذهن به اشیاء می‌دهد ، در خارج مثلا آهن و حرارت و انبساط وجود دارد ، این آهن در اینجا و آن آهن در آنجا وجود دارد ، و هم چنین حرارت و انبساط وجود دارد بعد ذهن است که به‌ اینها کلیت می‌دهد و می‌گوید ، هر آهنی در اثر حرارت انبساط پیدا می‌کند ، این حقیقت با این وصف ( کلیت ) جز در ذهن ما در جای دیگری که نیست ، البته منشأ انتزاعش در خارج است . حالا همین اصل ، همین قانون که‌ می‌گویید هر آهنی در اثر حرارت منبسط می‌شود ، از نظر شما یک پدیده مادی‌ هست یا نیست ؟ سؤال کننده : کلیتش پدیده مادی نیست ، پدیده مادی جزئی‌های این قانون‌ است . جواب : آنها که به غیر مادی معتقد نیستند . سؤال کننده : یک امور اعتباری و انتزاعی است . جواب : کلیت که یک واقعیتی است ، یعنی چه که انتزاعی است ؟ یعنی‌ کلیت یک وجود مجازی است ؟ سؤال کننده : در ذهن بله ، در ذهن یک اعتباری بیش نیست . جواب : خود اعتبار هم در ذهن یک واقعیتی است . معتبر واقعیت ندارد ، ولی خود اعتبار که واقعیتی است ، تازه کلیت اعتبار نیست ، یعنی اگر در ذهن کلی قابل انطباق بر کثیرین است معنایش این نیست که چنین‌ اعتباری می‌شود و واقعا جزئی است ، نه در ذهن یک خصوصیت و نحوه وجودی‌ دارد [ که قابل انطباق بر کثیرین است ] . و لذا می‌گویید ظرف عروض و ظرف اتصافش هر دو ذهن است . همین جور که انسان در ذهن وجود دارد ، کلیت هم به عنوان صفت این موجود ذهنی الان در ذهن وجود دارد ، بنابراین‌ کلیت در ذهن یک امر واقعی است ، نه اعتباری . حالا ، اگر شما علم را به‌ حمل شایع ماده بدانید ، هم چنانکه اینها می‌دانند ، چون به غیر ماده عقیده‌ ندارند ، پس باید علم هم متغیر و متحول و نسبی باشد ، هم چنانکه آب جوی‌ در دو لحظه یکی نیست و خودش نیست . سؤال کننده : وقتی که یک شیئی را با شرائط خاصی دریافت کردیم و مثلا پذیرفتیم که آب &gt [١] مارکس و مارکسیسم - ص . ٣٠