می‌گوید ، پیشه‌ور در ابتدا پیشه‌ور است ولی کم کم رشد می‌کند و رشد می‌کند تا به مرحله‌ای می‌رسد که دیگرنمی تواند پیشه‌ور باشد ، و باید به صورت یک‌ سرمایه‌دار در بیاید ، یعنی کسی که از کارگرها به صورت دسته جمعی استفاده‌ می‌کند ، و دیگر دکان و کاسبی و اینها به دردش نمی خورد ، همه اینها را رها می‌کند و به صورت سرمایه‌دار در می‌آید و ماهیت او را پیدا می‌کند .
لنین مثال دیگری می‌زند . می‌گوید : حکومت بورژوازی وقتی به عواقب‌ افراطی خود می‌رسد ، تبدیل به حکومت پرولتاریا می‌شود ، حکومت بورژوازی‌ که به اصطلاح همان حکومت کاسب کارها است در نقطه مقابل فئودالی است ، و اینها معتقدند از نظر تاریخ اروپا که دوره فئودالی قبل از دوره‌ بورژوازی است ، و البته بعد به همه جهان تعمیم می‌دهند .
دوران بورژوازی یک نوع آزادی و دموکراسی را اقتضا دارد ، ولی همین‌ آزادی و دموکراسی روبه شدت می‌رود و بیشتر می‌شود به آن آخرین حد افراطی‌ خودش که می‌رسد دیگر غیر قابل بقاء است ، و به حکومت پرولتاریا تبدیل‌ می‌شود که حکومت کمونیستی باشد ( که بدترین حکومتهای استبدادی است ) : و اینک به سخن آندره پی یتر توجه کنیم : [١] " حال این توضیح باقی است که چرا وچگونه این دگر دیسی عظیم در جهت‌ خوش بینانه یک صعود دائمی انجام می‌شود . پاسخی که برای این سؤال‌ پیشنهاد می‌شود نظریه تبدل انواع به صورت پیشروی یا جهشهای پی در پی است‌ . اصل حاکم بر این دگرگونی گرایی همان قانون معروف تغییر یافتن کمیت به‌ کیفیت است که هگل نیز به آن پی برده بود اما اکنون به گونه‌ای مادی و تعمیم یافته مطرح می‌شود .
قانون مزبور را می‌توان این طور خلاصه کرد : هر چیز پس از رسیدن به‌ درجه‌ای از تحول به چیزی دیگر تبدیل می‌شود . پس از رسیدن به درجه‌ای از حرارت آب به بخار تبدیل می‌شود ( مثال از هگل ، تکرار آن از انگلس ) .
هم چنین پیشه‌ور پس از رسیدن به سرمایه معینی ، تبدیل به سرمایه‌دار می‌شود ( مثال از مارکس ) و حکومت عامه بورژوازی ، وقتی به عواقب افراطی‌ برابر خواهی دچار شد ، به قول لنین به حکومت عامه پرولتری مبدل می‌شود .
اما در هر مرحله ، قوانین حاکم بر شیئی یا نهاد نیز به طور قاطع تغییر می‌کند ، قوانین گازها با قوانین حاکم بر مایعات متفاوت است و قوانین‌ مربوط به پیشه‌ور ی نیز با قوانین مربوط به سرمایه‌داری و غیره . . .
از همین جاست که تفاوت میان تحول و انقلاب آشکار می‌شود . اولی فقط جنبه کمی دارد و دومی جنبه کیفی ، اما گذر از کمی مستلزم عبور از آستانه‌ بخصوص است و توالی چنین جهشهائی است که در زندگی کائنات و تاریخ‌ جوامع را می‌سازد " .
توضیح عبارات فوق قبلا گذشت ، تنها مطلبی که باید درباره آن توضیح‌ داده شود فرق میان تحول و انقلاب است : تحول ، مطلق دگرگونی و تغییر است . تغییرات تدریجی ، تغییرات

[١] مارکس و مارکسیسم - ص ٢٨ و . ٢٩