این فصل درباره فلسفه مارکسی است هم چنانکه فصل اول درباره منطق‌ مارکس بود . می‌گوید : مارکس راهش را از هگل جدا کرد ، و علتش هم این‌ بود که هگل پندار گرا بود و مارکس ماتریالیست شد ، حالا می‌خواهیم ببینیم‌ که چگونه متد مارکس از ایده آلیسم هگل به ماتریالیسم دیالکتیک تحول‌ پیدا کرد . می‌گوید : این تحول در دو مرحله صورت گرفت ، یک مرحله‌اش را قبل از او فیلسوف دیگری به نام فوئر باخ که او هم از پیروان چپ گرای هگل بود ، انجام داد و مرحله دوم را مارکس انجام داد ، حالا ببینیم تفاوت فوئر باخ‌ با هگل در چه بود ، و بعد تفاوت مارکس با هگل در چه بود .

از خود بیگانگی

از اینجا به بعد در این فصل با اصطلاح " از خود بیگانگی " مواجه‌ می‌شویم ، و این از کلمات بسیار رایج و شایع در فلسفه اروپا است که‌ همواره مسئله از خود بیگانگی یا با خود بیگانگی انسان مطرح است . و این‌ هم اتفاقا از حرفهائیست که هگل برای اولین بار مطرح کرده است با این‌ تفاوت که هگل از خود بیگانگی را اختصاصا در مورد انسان بکار نبرده است‌ ، امروزیها معمولا در مفهوم از خود بیگانگی اشتباه می‌کنند و مفهوم دقیق آن‌ را درک نمی کنند . هگل برخلاف امروزیها از خود بیگانگی را در مورد انسان بکار نبرده ، در مورد همان دیالکتیک خودش که شامل همه اشیاء می‌شود به کار برده ولی لفظی‌ را به کار برده که معمولا در مورد انسان به کار می‌رود . هگل مرحله تز را می‌گفت تصدیق ، تصدیق به خود ، مرحله دوم مرحله انکار است و این انکار ، انکار خود است یعنی همان که اول تصدیق می‌شود ، چون این انکار از درون‌ خودش بر می‌خیزد ، از بیرون که نمی‌آید ، چون اینها اضداد را اضداد داخلی‌ می‌دانند پس خودش را نفی می‌کند ، یعنی نفی شیئی از درون خودش برمی‌خیزد ، پس خودش است که خودش را انکار می‌کند ، و از خودش بیگانه می‌شود ، هگل در مورد آنتی تز چنین تعبیری کرده است که لفظ فرانسویش ( الناسیون‌ ) است . این تعبیر ظاهرا از نظر لغت در مورد انسان بکار می‌رود ( مثل از خود بی خود فارسی ) ولی می‌توانیم آنرا تعمیم بدهیم به تمام نفی‌هائی که از درون اشیاء بر می‌خیزد و خود خود را