نقدی بر مارکسیسم
 
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص

نقدی بر مارکسیسم - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٢٧

در مسائلی که منتهی به فلسفه " شدن " شد ، قبول ندارند و مرتب دم از علمی بودن فلسفه‌شان میزنند ، در صورتیکه علم اساسا قادر نیست که چنین‌ نظریه‌ای را اثبات کند که هرچه در عالم هست مساوی است با " شدن " .
این اصل تنها با مبانی فیلسوفانه قابل اثبات است که اینها چنین مبانی‌ای‌ هم ندارند ، و تا آنجا که ما دقت کرده‌ایم در کلمات مارکس و انگلس این‌ تعبیر نیامده است که هستی عین " شدن " است ، بلکه هرچه آنها گفته‌اند اینستکه همه چیز متحول و متغیر است نه عین تحول است . " همه چیز عین‌ تحول است " یا با فلسفه هگل باید آنرا توجیه کرد که نه ما قبول داریم و نه آنها ، یا باید مبانی حرکت جوهری را که ما قبول داریم پذیرفت . تا آنجا که ما تتبع کردیم برای اولین بار این تعبیر را لنین بکار برده است‌ ، بنابراین ، این اصل که اینها می‌گویند " هستی " برابر است با " شدن‌ " ، در فلسفه این آقایان ، دلیل ندارد ، نه از علم و نه از فلسفه .
اینکه از لنین به این طرف ، مرتب میگویند : " بودن " نیست ، " شدن‌ " است ، در واقع حرف هگل را بازگو میکنند بدون اینکه مبنای او را قبول‌ داشته باشند [١] .


[١] اشکال : ممکن است بگویند : عین تحول و " شدن " بودن جهان ، اصل‌ است و اصل دلیل نمیخواهد ، این فرضی است که با آن جهانرا توجیه میکنیم. جواب : ولی با اصل متحول بودن هم جهان قابل توجیه است ، چه ضرورتی‌ دارد این اصل را بپذیریم و جهان را عین تحول بدانیم . سؤال کننده : اساسا یعنی چه که جهان عین تحول است ؟ جواب : اینها که درباره حرفهایشان توضیح نمیدهند ، اگر توضیح بدهند و بحث کنند در آن گیر خواهند کرد . همین قدر میگویند : وجود مساوی است با شدن ، و اصل این حرف از هگل است و اینها بدون اینکه درباره‌اش فکر کنند همینطور حرف او را تکرار میکنند . هگل چون جریان ذهن و عین را یکی‌ میدانست میتوانست چنین حرفی بزند ولی اینها که مبانی او را قبول ندارند ، دلیلشان چیست ؟ بر فرض اینکه قبول کنیم اینها هم مانند شرق به این‌ نتیجه رسیده‌اند که جهان عین تحول و حرکت است ، و شرق و غرب از دو راه‌ ، به یک نتیجه دست یافته‌اند ، بر فرض قبول این مطلب و صرف نظر از اشکالات دلیل نداشتن آنها مسئله مهم نتیجه‌ای است که از این حقیقت‌ میتوان گرفت . شرق میگوید : به دلیل اینکه عالم عین " شدن " ، است‌ عین حادث شدن است ، عین حدوث تدریجی است و نیازش به علت ماوراء خود ، بیشتر است از آن وقت که ما عالم را " شدن " ندانیم . پس بطور قطع‌ عالم دائما در حال آفریده شدن است ، یک واحد آفریده است " العالم‌ متغیر و کل متغیر حادث " در فلسفه ملاصدرا به این شکل در می‌آید که " کل‌ متغیر عین الحدوث " ولی آقایان که خیال می‌کنند به این نتیجه رسیده‌اند که عالم عین " شدن " است ، میگویند : چون عالم " شدن " است نیازی‌ به ماورای خود ندارد و خودش خودش را بوجود آورده است ، و این مسئله‌ای‌ است که در درس آینده باید بررسی شود .