نقدی بر مارکسیسم
 
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص

نقدی بر مارکسیسم - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٢٣

کردن نیمه دوم ، باید نیمه اول را طی کند ، نیمه اول هم باز تقسیم پذیر است و هر قسم آنهم باز تقسیم میشود ، و چون بطور غیر متناهی تقسیم‌ میپذیرد ، محال است در زمان متناهی حرکتهای غیر متناهی واقع بشود .

نظریه ذیمقراطیس :

بعد از ایلیائیها ، مکتب ذیمقراطیس پیدا شد مکتب ذیمقراطیس حرکت‌ را محال و خیال نمیداند بلکه آنرا موجود میداند ولی آنرا در واقعیت‌ اشیاء دخیل نمیداند ، واقعیت اشیاء را ذرات شکست ناپذیر ( اتم ) میداند که موجودات واقعی همین ذرات هستند ولی این ذرات با یکدیگر جمع‌ و تألیف میشوند و از تألیفهای اینها موجودات مرکب بوجود می‌آید ، عناصر بوجود می‌آید و در خود ذرات هیچگونه تغییری پیدا نمیشود و ازلا و ابدا بیک حال هستند . و این تغییراتی که در عالم میبینیم جز اجتماع و انتزاع‌ و افتراق ذرات چیزی نیست ، مانند شنهای بیابان که باد آنها را به‌ شکلهای مختلف در می‌آورد ولی حقیقتشان ثابت است . پس طبق نظر ذیمقراطیس ماهیت اشیاء تغییر پذیر نیست ، چون ماهیت اشیاء همان ذرات‌ است و با تألیفهای مختلف ذرات ، ماهیت جدید بوجود نمی آید مگر ماهیت‌ اعتباری . روی این نظریه حرکت در عالم هست ولی با حرکت تنها شکلها و ظاهرها تغییر میکند ، و واقعیتها و ماهیتها ثابت است ، حتی گفته می‌شود نظریه‌ای که امروزه در مورد رنگها و بوها هست هراکلیت هم به آن قائل‌ بوده و می‌گفته است اساسا رنگی وجود ندارد ، ما خیال میکنیم که رنگی هست‌ ، مجموعه ذرات اگر در یک وضع مخصوصی قرار بگیرند طوری بر انسان تجلی‌ میکنند که رنگ و بو و مانند آنها نامیده میشوند ، والا در طبیعت نه رنگ‌ وجود دارد و نه بو و نه طعم . اینها کیفیات ثانوی هستند که وجود واقعی‌ ندارند . اینهم یک نظر در مورد حرکت که منکر حرکت نیست ولی آنرا هم‌ دخیل در حقیقت اشیاء نمیداند .

نظریه ارسطو :

نظر بعد که در میان سایر نظرها شاخص است ، نظر ارسطو است . ارسطو در باب تغییر واقعا یک نظر عمیقی آورد . ایلیائیها که منکر حرکت بودند ، این اصل را آورده بودند که موجود معدوم نمیشود و معدوم هم موجود نمیشود ، همه چیز ازلی و ابدی است ، حدوث و فنائی در عالم نیست . برهانی که‌ اینها اقامه کردند بر اینکه موجودی معدوم نمیشود و معدومی موجود نمیشود اینستکه : اگر موجودی که معدوم است بخواهد موجود شود ، یا معدوم تبدیل‌ به موجود میشود و یا موجود موجود می‌شود . اگر معدوم تبدیل به موجود شود اینکه محال است اگر موجود بخواهد موجود شود اینکه تحصیل حاصل است و موجود موجود هست . پس معدوم محال است موجود شود . ارسطو آمد آن نظریه قوه و فعل خودش را آورد و گفت که هر چیزی قبل از اینکه موجود شود ، باعتباری موجود است و به اعتبار دیگری معدوم ، بالقوه‌ موجود است